Justina Shiroka Pula wybrana na prezydenta Kosowa w ostatecznej chwili

Głosowanie przed terminem

Zgromadzenie Kosowa wybrało Justinę Shirokę Pulę na prezydenta w wczesnych godzinach 7 października 2026 roku. Exit.al donósł, że głosowanie rozpoczęło się około sześć minut przed terminem Trybunału Konstytucyjnego, który w przeciwnym razie spowodowałby rozwiązanie parlamentu i, według Exit.al, czwartymi przedterminowymi wyborami w ciągu poniżej dwóch lat; European Western Balkans donósł, że liczenie głosów zostało sfinalizowane kilka minut po tym terminie północy. Otrzymała 81 głosów w organzie ustawodawczym ze 120 mandatów, jeden więcej niż wymagany próg 80 głosów dla większości dwóch trzecich, według European Western Balkans, Al Jazeera i Exit.al.

Jej jedyną konkurentką w ostatecznej rundzie była posłanka Demokratycznej Partii Kosowa (PDK) Eliza Hoxha, według Al Jazeery i European Western Balkans; Hoxha otrzymała jeden głos, według zapisu Wikipedii z liczenia głosów parlamentarnych. Shiroka Pula kandydowała jako niezależna.

Dwie wcześniejsze rundy już nie powiodły się

Według zapisu Wikipedii z wyborów prezydenckich w Kosowie w 2026 roku, głosowanie na prezydenta zawaliło się dwa razy wcześniej. 5 marca 2026 roku sesja zwołana w celu wybrania Glauka Konjufcy z Vetëvendosje nie powiodła się, ponieważ było obecnych tylko 66 z 120 deputowanych, poniżej wymaganego kworum 80 osób, ponieważ partie opozycyjne PDK, Demokratyczna Liga Kosowa (LDK) i Sojusz na Rzecz Przyszłości Kosowa (AAK) zbojkotowały sesję. 27 kwietnia niezależna kandydatka Feride Rushiti otrzymała 63 głosy wobec Hatixhe Hoxha z Vetëvendosje, która nie otrzymała ani jednego, ale sesja ponownie nie osiągnęła kworum 80 głosów.

Kim jest Justina Shiroka Pula

Shiroka Pula jest ekonomistką posiadającą doktorat Uniwersytetu w Prisztinie i stopnie podyplomowe z uniwersytetów w Zagrzebiu, Linzu i Arizonie, według Exit.al. Służyła jako minister energii i górnictwa Kosowa od 2008 do 2011 roku i jako członkini Zgromadzenia z PDK od 2011 do 2014 roku. Niedawno była prezydentką Akademii Nauk i Sztuki Kosowa, pierwszą kobietą na tym stanowisku. Źródła informacyjne różnią się w kwestii jej dokładnego wieku: Al Jazeera opisała ją jako 73-letnią, podczas gdy Exit.al podał jej wiek na 72 lata.

Porozumienie za jej nominacją

Shiroka Pula pojawiła się jako kandydatka konsensusu w ostatniej chwili. Exit.al donósł, że premier Albin Kurti zaproponował ją — byłą członkinię PDK — po tym, jak lider PDK Bedri Hamza zgodził się późno wieczorem, aby 22 posłów jego partii uczestniczyło w sesji, przy czym Demokratyczna Liga Kosowa również uczestniczyła.

Według Exit.al, przełom był powiązany z osobnym porozumieniem: parlament uchwalił poprawki ograniczające działalność bazujących w Hadze Specjalnych Kamer Kosowa, ograniczając wyroki do 15 lat, wymagając ich odbycia w Kosowie, umożliwiając skazanym osobom uzyskanie prezydenckiego ułaskawienia i zawężając okno jurysdykcji sądu na okres od 1 lipca 1999 do 31 grudnia 2000 roku. PDK naciskała na zmiany po tym, jak Kamery skazały byłego prezydenta Hashima Thaçiego i trzech innych byłych liderów Armii Wyzwolenia Kosowa 16 września — wyrok, który, według Al Jazeery, spowodował około 20 dni protestów w Prisztinie, w tym incydenty przemocy.

Prezydent katolicki w kraju o muzułmańskiej większości

Shiroka Pula jest opisywana przez Exit.al i outlet Kosovo Dispatch jako pierwsza katolicka kobieta wybrana na prezydenta Kosowa, kraju, gdzie, według spisu powszechnego z 2024 roku cytowanego przez Kosovo Dispatch, 93,49% mieszkańców to muzułmanie i 1,75% to katolicy. Kosovo Dispatch donósł, że jej religia nie została poruszona podczas negocjacji politycznych dotyczących jej kandydatury, postrzegając to jako zgodne z konstytucyjnym postanowieniem kraju, że państwo jest świeckie i neutralne w sprawach przekonań religijnych.

Jest trzecią kobietą-prezydentką Kosowa, po Atifete Jahjaga i Vjosie Osmani, obie wybrane przez parlament w poprzednich kadencjach, według Al Jazeery.

Reakcja analityków

Donika Emini, analityczka z Uniwersytetu w Grazu, powiedziała Al Jazeerii, że wybory odzwierciedlały mieszankę konieczności politycznej i potrzeby stabilizacji instytucji po powtarzających się kryzysach wyborczych, jednocześnie odnotowując, że podstawowa polaryzacja polityczna w Kosowie pozostaje nierozwiązana.