Morski lód Arktyki zmniejsza się o powierzchnię wielkości Hiszpanii co dekadę, wynika z raportu UE
Opublikowano:
Obraz: Dominiklenne · Public domain · Wikimedia Commons
W skrócie
Arktyka traci lód morski w tempie około 490 000–500 000 kilometrów kwadratowych na dekadę od 1979 roku — powierzchnia prawie równa całemu terytorium Hiszpanii — według 10. Raportu o Stanie Oceanu Copernicus Unii Europejskiej. Cofanie się lodu odsłania arktyczne wybrzeża na działanie silniejszych wiatrów i fal, pozostawiając około 60% infrastruktury przybrzeżnej regionu podatną na erozję i podnoszący się poziom morza.
Ta wersja jest tłumaczeniem maszynowym oryginału (English). Przeczytaj oryginał
Ocean Arktyczny traci lód morski w tempie równoważnym wyeliminowaniu obszaru wielkości Hiszpanii z mapy co dziesięć lat, zgodnie z 10. Raportem o Stanie Oceanu Copernicus, opublikowanym 30 września 2026 roku przez Mercator Ocean International w imieniu Unijnego Serwisu Monitoringu Środowiska Morskiego Copernicus.
Raport, opracowany przy udziale 125 naukowców z Europy i poza nią, ustala, że powierzchnia morskiego lodu Arktyki zmniejszyła się o około 490 000 kilometrów kwadratowych na dekadę w okresie od 1979 do 2025 roku. Hiszpania obejmuje w przybliżeniu 506 000 kilometrów kwadratowych, co czyni to porównanie niemal dokładnym.
W jaki sposób ubytek lodu zmienia kształt linii brzegowych
Lód morski zwykle pełni rolę bufora, chroniąc arktyczne wybrzeża przed działaniem wiatru i fal. W miarę jak ten bufor się zmniejsza, wcześniej chronione wybrzeża są coraz bardziej narażone na erozję. Raport stwierdza, że około 60% infrastruktury przybrzeżnej Arktyki jest teraz podatne na erozję i podnoszenie się poziomu morza w bezpośredniej konsekwencji cofania się lodu.
Autorzy opisują tę tendencję jako szybką erozję przybrzeżną, która konsekwentnie zbiegała się ze znacznym cofaniem się morskiego lodu przez ostatnie cztery dekady.
Morza Barentsa i Karskie ciepieją najszybciej
Ocieplenie jest nierównomierne na całej Arktyce. Morze Barentsa utraciło 70% swojej powierzchni lodu morskiego od 1982 roku — największy spadek regionalny cytowany w raporcie. W Morzu Karskim na północ od Syberii temperatury wzrosły o 6,7°C od 1982 roku — około 1,68°C na dekadę, znacznie powyżej średniej dla całej Arktyki.
Na całej Arktyce łączna temperatura powierzchni morza i powierzchni lodu wzrosła o 4,2°C między 1982 a 2024 rokiem, w przybliżeniu 1°C na dekadę, zgodnie z raportem.
Część szerszego ostrzeżenia o stanie światowych oceanów
Ustalenia dotyczące Arktyki stanowią tylko jedną część szerszego zestawu wniosków w raporcie. Światowe oceany pochłonęły rekordowe 23 zettajoulów nadmiarowego ciepła w 2025 roku, dziewiąty kolejny rok rekordowy dla zawartości ciepła w oceanie, zgodnie z Mercator Ocean International. Globalny średni poziom morza wzrósł średnio o 3,8 mm rocznie w okresie od 1999 do 2025 roku, ale ta szybkość wzrosła do 4,2 mm rocznie w okresie od 2012 do 2025 roku.
Raport wykazał również, że kwasowość oceanu wzrosła o około 17% w okresie od 1985 do 2025 roku, i że 84% światowych raf koralowych doświadczyło stresu termicznego na poziomie wybielania w okresie od stycznia 2023 do września 2025 roku. Morza Śródziemne i Czarne zanotowały fale upałów morskich w 2024 roku z temperaturami aż 4,6°C powyżej średniej, z których niektóre trwały ponad 30 dni.
Ocean zmienia się na naszych oczach: ocieplenie, podnoszący się poziom morza i degradacja ekosystemów to powiązane ze sobą oznaki istotnych i długoterminowych zmian.
— Pierre Bahurel, Dyrektor Generalny, Mercator Ocean International
Na Antarktydzie raport wiąże poważną utratę morskiego lodu w 2022 roku ze spadkiem populacji pingwinów cesarskich, gatunku, który został ponownie zaklasyfikowany jako Zagrożony przez IUCN. Na europejskich wybrzeżach powołuje się na Burzę Louis w lutym 2024 roku, która wytworzyła fale przekraczające 8 metrów wzdłuż atlantyckiego wybrzeża Hiszpanii i spowodowała jeden zgon, jako przykład ekstremicznych zdarzeń, które omawia.
Kluczowe dane z raportu
Wybrane ustalenia 10. Raportu o Stanie Oceanu Copernicus
Wskaźnik
Wartość
Okres
Zmniejszenie się powierzchni morskiego lodu Arktyki
~490 000–500 000 km² na dekadę (wielkość zbliżona do Hiszpanii)
1979–2025
Zmniejszenie się powierzchni morskiego lodu Morza Barentsa
70%
Od 1982 roku
Wzrost temperatury powierzchni morza i lodu Arktyki
4,2°C (~1°C na dekadę)
1982–2024
Wzrost temperatury Morza Karskiego
6,7°C (~1,68°C na dekadę)
1982–2024
Ciepło pochłonięte przez ocean (2025)
23 zettajoulów (rekord)
2025
Tempo wzrostu globalnego poziomu morza
3,8 mm/rok → 4,2 mm/rok (przyspieszenie)
1999–2025 / 2012–2025
Wzrost kwasowości oceanu
~17%
1985–2025
Infrastruktura przybrzeżna Arktyki zagrożona
~60%
Obecnie
Pytania
Ile morskiego lodu Arktyki jest tracone na dekadę?
Zgodnie z 10. Raportem o Stanie Oceanu Copernicus, powierzchnia morskiego lodu Arktyki zmniejszyła się o w przybliżeniu 490 000–500 000 kilometrów kwadratowych na dekadę w okresie od 1979 do 2025 roku — obszar zbliżony do wielkości Hiszpanii.
Lód morski zwykle chroni arktyczne wybrzeża przed działaniem wiatru i fal. W miarę jego cofania się, wybrzeża są bardziej narażone na erozję, co według raportu czyni około 60% arktycznej infrastruktury przybrzeżnej podatną na zagrożenie.
Która część Arktyki ciepnieje najszybciej?
Raport wskazuje Morze Barentsa, które utraciło 70% swojej powierzchni morskiego lodu od 1982 roku, i Morze Karskie, gdzie temperatury wzrosły o 6,7°C od 1982 roku — obie części ciepieją szybciej niż średnia dla całej Arktyki.
Czym jest Raport o Stanie Oceanu Copernicus?
Jest to roczna ocena warunków oceanów światowych opracowana przez Mercator Ocean International dla Unijnego Serwisu Monitoringu Środowiska Morskiego Copernicus, oparta na pracy 125 naukowców; omawiane tutaj wydanie to dziesiąte, opublikowane 30 września 2026 roku.
Czy globalne podnoszenie się poziomu morza również się przyspiesza?
Tak. Raport wykazuje, że poziom morza wzrastał średnio o 3,8 mm rocznie w okresie od 1999 do 2025 roku, ale tempo wzrosło do 4,2 mm rocznie, gdy patrzymy tylko na okres 2012–2025.
Jak opowiada to świat
hiszpańskiArtykuły w języku hiszpańskim (eldiario.es) przedstawiały raport ze słowami nagłówka, że zmiany klimatyczne 'topią Arktyką', podkreślając porównanie z wielkością Hiszpanii, aby uczynić skalę konkretną dla krajowych czytelników i łączyć ustalenia z szerszymi ostrzeżeniami UE dotyczącymi zdrowia oceanów.
Ten tekst przygotowała sztuczna inteligencja, a przed publikacją przeszedł automatyczną kontrolę źródeł. Jeśli widzisz błąd, poproś o sprostowanie. Poproś o sprostowanie lub odpowiedź · Jak to robimy
Muśony to sezonowe odwrócenia wiatrów, spowodowane nierównym nagrzewaniem się lądu i oceanu, które przynoszą miesiące opadów w regiony tropikalne. Indyjskie biuro pogody poinformowało 12 października 2026 roku, że północno-wschodni muśon prawdopodobnie dotrze na półwysep południowy, w tym do Kerali, w ciągu dwóch do trzech dni, a na 15–18 października prognozowana jest punktowa intensywna opadów.
El Niño to naturalny proces ocieplania się wód centralnej i wschodniej tropikalnej części Oceanu Spokojnego, który uwalnia ciepło z oceanu do atmosfery. Zjawisko w 2026 roku już doprowadziło do rekordowych poziomów temperatury powierzchni morza. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) prognozuje szczyt w grudniu 2026 roku i utrzymanie się aż do lutego 2027 roku, a naukowcy ostrzegają, że ciepło może popchnąć 2027 rok bliżej historycznych maksimów.
Główny sezon deszczowy w Południowych Indiach, północno-wschodni monsun, spodziewany jest w Tamilnadzie w okresie od 15 do 21 października 2026 roku, zgodnie z dyrektorem generalnym Indyjskiego Departamentu Meteorologicznego (IMD) Mrutiunjajem Mochapatra. Szacunki tego, jaka część rocznych opadów państwa pochodzi z niego, różnią się w zależności od źródła — około 48% dla całego Tamilnadu (Ekam IAS Academy) lub około 50% dla południowych dystryktów w szczególności (Mongabay India) — rozłożone na około 50 dni. Na ten rok sezon prognozowany jest normalny w sumie, z bardziej wilgotnymi wybrzeżami i suchszą północną częścią wnętrza.
Uprawianie własnych warzyw i ziół rozpoczyna się od sześciu podstawowych kroków, które określa USDA: planowanie, wybór miejsca, przygotowanie gleby, sadzenie, konserwacja i żniwa. Kompost, efektywne nawadnianie i mieszane nasadzenia to praktyki najczęściej rekomendowane przez władze rolnicze i ogrodnicze, jednak badanie z 2024 roku pokazało, że korzyści klimatyczne ogródu zależą od tego, jak jest zbudowany i pielęgnowany.
