Francuscy licealiści organizują czwarty ogólnokrajowy dzień protestu w sprawie warunków nauczania

Tysiące studentów francuskich szkół średnich i wyższych ponownie przeszły marszem 8 października 2026 roku w tym, co organizatorzy nazwali "Aktem IV" ruchu protestacyjnego przeciwko finansowaniu edukacji, który rozpoczął się trzy tygodnie wcześniej. Główny wiec w Paryżu odbył się na Place de la Bastille o godz. 15:00, po mniejszych porannych marszach przed wojewodztami w przedmieściach Paris, zgodnie z Sortiraparis i francuską stroną finansową Boursorama.

O co apelują studenci

Ruch rozpoczął się 18 września w Lycée Antoine-de-Saint-Exupéry w Créteil, niedaleko Paris, dzień po strajku nauczycieli tam, zgodnie z anglojęzycznym artykułem Wikipedii o protestach. Studenci twierdzą, że klasy są zbyt liczebne — zwykle wymienia się 32–35 uczniów w klasie — że nieobecni nauczyciele rutynowo nie są zastępowani, oraz że wiele budynków szkolnych uległa degradacji, problem pogorszony przez fale upałów wcześniej w 2026 roku.

Głównym punktem sporu jest Parcoursup, krajowa platforma używana do przydzielania miejsc na uniwersytetach, którą studenci chcą zreformować lub zniesć. Do 8 października związki studenckie domagały się również 250 000 dodatkowych miejsc na uniwersytetach i około 10 miliardów euro nowego finansowania, przedstawiciel związku powiedział Boursorama: 'Tant qu'on n'aura pas 10 milliards sur la table, on continuera à se mobiliser' ('Dopóki na stole nie będzie 10 miliardów euro, będziemy nadal się mobilizować').

Jak protesty nasilały się

Około 400 z 3700 publicznych liceów zostało zamkniętych do 2 października, zgodnie z opisem ruchu na Wikipedii. Mobilizacja osiągnęła szczyt około 6 października, gdy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych liczyło około 256 000 demonstrantów w całym kraju, podczas gdy organizatorzy twierdzyli o 450 000, zgodnie z France24. Al Jazeera oddzielnie poinformowała, że władze oceniły frekwencję z 6 października na blisko 250 000 w stosunku do oceny organizatorów wynoszącej 500 000, przy czym związki studenckie stwierdziły, że prawie 2000 szkół zostało zablokowanych lub zamkniętych tego dnia.

Frekwencja spadła do 8 października: Boursorama poinformowała o liczbie Ministerstwa Edukacji 157 z 3700 liceów zamkniętych w połowie dnia, przy czym 96% szkół było otwartych, i bardziej skromne tłumy w miastach takich jak Lille (3200), Bordeaux (2800) i Rennes (3400).

Przemoc, rany i aresztowania

Minister Edukacji Édouard Geffray powiedział komisji Zgromadzenia Narodowego 7 października, że 24 szkoły zostały spalona lub zniszczone na tyle poważnie, że nie mogły otworzyć się na kilka tygodni, pozostawiając około 30 000 uczniów bez zajęć stacjonarnych, zgodnie z Arab News France. Geffray opisał wynikające z tego zakłócenie edukacji jako niezwykle znaczące, zgodnie z tym samym źródłem.

Łączne liczby ran i aresztowań różnią się w zależności od daty i źródła. Opis na Wikipedii przytacza 5060 aresztowań do 6 października, 87% z nich nieletnich, oraz ponad 715 policjantów i 215 nastolatków rannych do tej samej daty. Al Jazeera podała 6100 aresztowań od początku ruchu, z ponad 1800 zaplanowanymi postępowaniami, w tym 1483 nieletnimi. Do 8 października Boursorama poinformowała o łącznej liczbie od 17 września: 215 rannych uczniów, 85 rannych pracowników edukacji i prawie 800 rannych policjantów lub żandarmów.

Konkretne rany obejmują 15-latka, który stracił rękę w Lens w wybuchu granatu policyjnego, oraz 14-latka, który doznał złamania szczęki w Saint-Ouen-l'Aumône, zgodnie z opisem ruchu na Wikipedii.

Odpowiedź rządu

Premier Sébastien Lecornu potępił przemoc 6 października, oświadczając, że taka przemoc musi być potępiona bez żadnych zastrzeżeń, zgodnie z France24. Odrzucił również oskarżenia o brutalności policji, negując twierdzenia o represjach policyjnych i opisując niektóre incydenty jako wypadki podczas wrażliwych operacji kontroli tłumu.

Al Jazeera oddzielnie poinformowała, że Lecornu argumentował, że spalenie szkoły średniej nie poprawi stan budynków szkolnych. Rząd ogłosił, że szkoły średnie wstrzymają zajęcia przez pół dnia między 7 a 9 października, aby przeprowadzić sesję wewnętrznej dyskusji, opisaną jako 'temps de démocratie interne', pozwalającą pracownikom i uczniom każdej szkoły bezpośrednio omawiać skargi, zgodnie z France24 i Al Jazeera.

Lecornu polecił ministrom przedłożyć propozycje odnoszące się do głównych żądań uczniów do końca października, zgodnie z raportami Wikipedii i Al Jazeery. 8 października Geffray miał przedstawić to, co nazwał "pierwszymi konkretnymi działaniami" w telewizyjnym wystąpieniu, poinformowała Boursorama, po spotkaniu z trzema głównymi stowarzyszeniami studenckimi; reakcje opisane przez to wydanie były mieszane, z powitaniem pewnych ulepszeń przejrzystości, ale rozczarowaniem brakiem znaczących zobowiązań finansowych.

Rząd oskarżył również lewicową partię La France Insoumise o pomoc w podżeganiu przemocy, oskarżenie, które partia zaprzeczała, zgodnie ze streszczeniem sporu na Wikipedii. Sondaż opinii publicznej cytowany w tym samym opisie wykazał, że 62% respondentów popierało cele ruchu, podczas gdy 78% wierzyło, że skrajnie lewicowe grupy go wykorzystują w celach politycznych.

Co dalej

Związki studenckie wezwały do dalszego dnia mobilizacji 13 października 2026 roku, zgodnie z Boursorama. Rząd ustanowił 16 października datą oceny postępu w pięciu obszarach priorytetowych edukacji Lecornu, zgodnie z raportem Sortiraparis, podczas gdy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych dalej śledzi aresztowania, a Ministerstwo Edukacji liczy zamknięcia szkół dzień po dniu.