Dlaczego lato 2026 r. w Europie Zachodniej stało się najcieplejszym w historii

Lato 2026 r. w Europie Zachodniej było najcieplejszym od czasu rozpoczęcia pomiarów, zgodnie z raportem opublikowanym 2 października 2026 r. przez Europejską Służbę Zmian Klimatu Copernicus (C3S), którą wdraża Europejskie Centrum Prognoz Pogody na Średni Okres (ECMWF). Średnia temperatura w regionie osiągnęła 21,7°C, o 2,5°C wyższą od średniej referencyjnej z lat 1991-2020 i wyższą od poprzedniego benchmarku ustanowionego w 2003 r.

Co pokazują dane Copernicus

Copernicus odkryła, że 52% kontynentalnej Europy było narażone na to, co klasyfikuje jako "bardzo silny" stres termiczny do końca sezonu, oznaczający temperaturę odczuwalną 38°C lub wyższą. W Europie Zachodniej w szczególności sezon wytworzył 41 dni "silnego" stresu termicznego — pięć więcej niż rekord z 2003 r. — i 13 dni "bardzo silnego" stresu termicznego, również nowy rekord. Raport odnotował 17 dni, w których co najmniej 60% Europy Zachodniej przekroczyło 30°C, w porównaniu z 11 takimi dniami w 2003 r. i siedmioma w 2025 r.

Rekordowe temperatury dzienne nie ograniczały się do miesięcy letnich: Copernicus zauważyła, że niezwykłe ciepło rozprzestrzeniło się również na maj i wrzesień, przedłużając sezon na obu końcach.

Oceany, rzeki i efekty kumulacyjne

Raport łączy ekstremalne temperatury powietrza z szerszym zestawem rekordów środowiskowych. Temperatury powierzchni morza wzdłuż wybrzeża Atlantyku oraz w zachodniej i centralnej części Morza Śródziemnego osiągnęły rekordy lub wartości bliskie rekordom, przy utrzymujących się warunkach fal ciepła na morzu przez całe lato. Copernicus stwierdziła, że cieplejsze morza zwiększają parowanie, zmieniają wzorce opadów i mogą nasilać ekstremalne zjawiska pogodowe w kolejnych sezonach.

Rzeki na całym kontynencie zanotowały najniższe letnie przepływy od ponad 30 lat. Zgodnie z Inside Climate News, Ren, Dunaj, Pad, Loara, Rodana i Sekwana wszystkie zanotowały przepływy na rekordowym lub bliskim rekordowi niskim poziomie jednocześnie w lipcu i sierpniu, przy całkowitym przepływie około 69 kilometrów sześciennych poniżej długoterminowej średniej — ilość, którą publikacja porównała do około dwóch lat zasobów wody do użytku publicznego UE.

Susze szybko nastąpiła po upałach. Inside Climate News podała, że 46% europejskich ziem znajdowało się warunkami susz do końca sierpnia, przy czym około 40% obszaru dotkniętego suszą zostało sklasyfikowane jako skrajna susza. IBTimes UK podała, że poważna susza szczególnie dotknęła Francję, Węgry, Rumunię, Serbię i Zjednoczone Królestwo, przy czym Ren, Dunaj, Południowy Bug i Dniepr miały wyjątkowo niskie przepływy.

Dlaczego naukowcy wskazują na antropogeniczne ocieplenie

Biuletyn Copernicus z sierpnia 2026 r. odnotował średnią globalną temperaturę powietrza powierzchni 16,96°C, wiążąc się z lipca 2023 r. jako najcieplejszym miesiącem w historii i wynoszący 1,65°C powyżej poziomów przedindustrialnych — pierwszy miesiąc przekraczający próg 1,5°C od listopada 2025 r., zgodnie z IBTimes UK. Copernicus również odnotowała najwyższą dzienną globalną temperaturę powierzchni morza w historii, wynoszącą 21,11°C; agencja stwierdziła, że spodziewane się wzmocnienie zjawiska El Niño i może stać się jednym z najmocniejszych w historii.

Inside Climate News podała, że badania przypisania zmian klimatu wykazały, że antropogeniczne ocieplenie nasilało ekstremalne warunki, z jedną analizą pokazującą, że trend ocieplenia podniósł maksima dzienne o prawie 4°F (około 2,2°C) powyżej tego, co byłoby w innym przypadku. Publikacja również zauważyła, że globalne ocieplenie przesuwa wielkoobszarowe wzorce wiatru w sposób sprzyjający większej liczbie fal upałów nad Europą, i że cztery z dziesięciu najbardziej intensywnych fal upałów Europy Zachodniej od 1950 r. wystąpiły w okresie maj-sierpień 2026 r., wszystkie przekraczające intensywność zdarzenia z 2003 r.

2003 versus 2026

Fala upałów w Europie z 2003 r. długo stanowiła historyczne odniesienie dla ekstremalnych letnich upałów na kontynencie i jest powiązana w wcześniejszych badaniach cytowanych przez IBTimes UK z ponad 70 000 dodatkowymi zgonami w 16 krajach europejskich. Sezon 2026 r. przewyższył kilka metryk ustanowionych w 2003 r., zgodnie z Copernicus.

Skutki odnotowane na terenie

• Hiszpania i Francja doświadczyły szczególnie rozległych pożarów lasów; do 2 września spalona powierzchnia w UE była prawie dwa razy wyższa od średniej z lat 2006-2025, zgodnie z Copernicus.
• Straty w produkcji rolnej, szczególnie w uprawach zbóż, zostały odnotowane w regionach dotkniętych, zgodnie z Inside Climate News.
• Niskie przepływy rzek zakłóciły transport na głównych europejskich szlakach wodnych.
• Miliony ludzi były dotknięte niebezpiecznym poziomem stresu termicznego, przy czym 52% Europy osiągnęło kategorię "bardzo silnego" stresu termicznego.