Jak klasyfikuje się klimatyczne strefy i biomy Ziemi

Co decyduje o klimacie regionu

NOAA definiuje klimat jako powtarzającą się średnią pogodę obserwowaną w danym miejscu w ciągu mniej więcej 30-letnich przedziałów. Agencja przypisuje szersze światowe wzorce klimatyczne nachyleniu osi Ziemi, rotacji i nierówomiernej dystrybucji lądu i morza, według witryny edukacyjnej klimatu NOAA JetStream.

System Köppena-Geigera: pięć liter obejmuje planetę

Najszerzej stosowaną ramą do sortowania tych wzorców jest klasyfikacja klimatu Köppena, stworzona przez rosyjsko-niemieckiego geografa i klimatologa Vladimira Köppena, który połączył granice klimatyczne z obserwowanymi strefami roślinności. Köppen opublikował swoją pierwszą mapę klasyfikacji na początku lat 1900. i dalej ją udoskonalał do swojej śmierci w 1940 roku, według National Geographic Education. Klimatolog Rudolf Geiger później dodał dalsze podziały, a system nadal jest aktualizowany, ostatnio w 2018 roku.

NOAA wymienia również szóstą kategorię — Strefę H dla terenów górskich, gdzie wysokość może tworzyć zdecydowanie różne mikroklimaty na krótkich dystansach w terenie górskim.

W ramach tych szerokich liter mapy Köppena-Geigera dodają dalsze kody dla wzoru opadów i temperaturowych ekstremów — na przykład, gorące pustynie (BWh) w stosunku do zimnych pustyń (BWk), lub klimaty tropikalne bez suchego sezonu (Af) w stosunku do klimatów z zimowym suchym sezonem (Aw), według National Geographic Education.

Strefy klimatu a biomy: jaka jest różnica

Strefa klimatu i biom są powiązane, ale nie identyczne. NOAA opisuje klimat jako powtarzającą się średnią pogodę regionu, podczas gdy materiały edukacyjne NASA do nauk o Ziemi definiują biom jako społeczność roślin i zwierząt, które żyją razem w określonym rodzaju klimatu. Ponieważ rośliny i zwierzęta śledują klimat regionalny, te dwa terminy są czasami używane luźno jako synonimy, chociaż opisują różne rzeczy — jeden to klasyfikacja klimatu, drugi to żywa społeczność, która się w nim rozwija.

Główne biomy znajdujące się w tych strefach

Materiały edukacyjne NASA do nauk o Ziemi dzielą biomy lądowe na siedem szerokich typów: las deszczowy, trawniki, las iglasty, las liściasty umiarkowany, pustynię, tundę i zaroślnik. National Geographic Education dzieli je nieco inaczej na pięć głównych kategorii biomów — wodne, trawniki, las, pustynia i tundra — każdy zdefiniowany swoją własną sygnaturą klimatyczną.

• Las: obejmuje około jedną trzecią lądu Ziemi i waha się od ciepłego, wilgotnego lasu deszczowego tropikalnego do lasów umiarkowanych z czterema porami roku do zimnej, suchej tajgi borealnej, według National Geographic Education.
• Trawniki: ciepłe i stosunkowo suche, z tropikalnymi sawannami blisko równika wspierającymi rozproszone drzewa i umiarkowanymi łąkami dalej, zazwyczaj bez drzew; sawanny obejmują prawie połowę Afryki, a łąki znajdują się również w Australii, Indiach, Ameryce Południowej, Węgrzech, Argentynie i Rosji, według National Geographic Education.
• Pustynia: otrzymuje mniej niż 50 centymetrów (20 cali) deszczu rocznie i obejmuje około 20% powierzchni Ziemi, według National Geographic Education.
• Tundra: średnie roczne temperatury wahają się od około -34°C do 12°C z opadami zaledwie 15-25 centymetrów rocznie, według National Geographic Education.
• Wodne: biomy słodkowodne, takie jak stawy, rzeki i jeziora, podczas gdy biomy morskie, w tym oceany i rafy koralowe, obejmują prawie trzy czwarte powierzchni Ziemi, według National Geographic Education.

Ponieważ roślinność i fauna każdego bioma podążają za temperaturą i opadami jego strefy klimatycznej, przesunięcia w klimacie regionalnym mogą stopniowo zmienić, który biom wspiera krajobraz — jeden z powodów, dla których naukowcy nadal używają map Köppena-Geigera, pierwotnie zbudowanych z ankiet roślinności XIX i XX wieku, aby śledzić, jak wzorce klimatu są rozpowszechniane dzisiaj.