Przewodnik dla początkujących do fotografowania nocnego nieba i konstelacji

Fotografia nocnego nieba stała się jedną z najpowszechniejszych gałęzi hobby astronomicznego, ponieważ nowoczesne smartfony i aparaty początkowego poziomu mogą teraz przechwycić gwiazdy, które kiedyś były widoczne tylko dzięki długim czasom naświetlania na specjalistycznym sprzęcie. Poradnik obserwacji nieba NASA zauważa, że obserwatorzy nie potrzebują specjalnego sprzętu, aby zacząć cieszyć się niebem, ponieważ "twoje własne oczy są często najlepszym sposobem na obserwację" szerokich, panoramicznych widoków. W przypadku fotografii konkretnie, kolejnym krokiem jest aparat lub telefon, które pozwalają na ręczną kontrolę ekspozycji.

Co potrzebujesz, aby zacząć

• Aparat z trybem ręcznym lub smartfon z aplikacją aparatu z kontrolą ręczną
• Solidny statyw lub stabilna podpora, taka jak uchwyt na telefon, ściana lub zwiniętą odzież
• Obiektyw szerokokątny z przysłoną f/2.8 lub szerzej do szerokoformatowych zdjęć Drogi Mlecznej
• Kabel spustu migawki lub samowyzwalacz, niezbędny gdy czasy ekspozycji przekraczają 30 sekund
• Dodatkowe baterie, ponieważ niskie temperatury i długie czasy naświetlania szybko je wyczerpują

Planetary Society wymienia te cztery elementy — aparat ręczny, statyw, szeroki obiektyw i kabel spustu migawki — jako wystarczające do pierwszego wyjścia. Dla osób bez dedykowanego aparatu, przewodnik smartfona AstroBackyard wskazuje na aplikacje z kontrolą ręczną, takie jak Camera FV-5, ProShot lub Expert RAW na Androidzie, oraz ProCam 8, NightCap Camera lub Slow Shutter Cam na iPhone'ie, które odblokowują ustawienia niedostępne w domyślnym trybie aparatu w telefonie.

Ustawienia aparatu do fotografowania gwiazd

Ustawienia ekspozycji zależą od tego, co fotografujesz. Gwiazdy i Droga Mleczna wymagają długiego czasu naświetlania i wysokiego ISO do zbierania słabego światła, podczas gdy Księżyc jest wystarczająco jasny, aby wymagać odwrotności: krótkie czasy naświetlania i niskie ISO, według Planetary Society.

Aby uniknąć rozmycia gwiazd w krótkie ślady podczas długiego czasu naświetlania, Planetary Society rekomenduje "Regułę 500": podziel 500 przez ogniskową obiektywu, aby uzyskać maksymalny czas ekspozycji w sekundach dla aparatu pełnoklatkowego. W aparacie z czujnikiem kadrowanym ogniskowa powinna być najpierw pomnożona przez około 1,5 przed podzieleniem. Obiektyw 24 mm na obudowie pełnoklatkowej pozwala na przykład na ekspozycję około 20 sekund, zanim rozmycie staje się widoczne.

Ostrość w ciemności

Autofokus zwykle zawodzi w prawie całkowitej ciemności, więc zarówno Planetary Society, jak i AstroBackyard rekomendują przejście na ogniskowanie ręczne. Metoda jest taka sama w przypadku wszystkich aparatów i telefonów: włącz podgląd na żywo na ekranie, wskaż najjaśniejszą gwiazdę lub planetę w kadrze, powiększ ten punkt cyfrowo tak bardzo, jak pozwala ekran, a następnie powoli obracaj pierścień fokusa, aż gwiazda pojawi się tak mała i ostra, jak to możliwe, zanim zabezpieczysz ostrość w nieskończoność.

Wybór ciemnej, jasnej nocy

Sztuczne światło i światło księżyca to dwa największe przeszkody w obserwacji słabych gwiazd. Skala Bortle'a, stworzona przez astronoma-amatora Johna E. Bortle'a i opublikowana w wydaniu z lutego 2001 roku magazynu Sky & Telescope, zgodnie z jego wpisem na Wikipedii, ocenia ciemność nieba na dziewięciostopniowej skali. Na terenach klasy 1–2 Droga Mleczna jest wystarczająco jasna, aby rzucać słabe cienie, a na wiejskich terenach klasy 3–4 Droga Mleczna wykazuje silne szczegóły; na przedmieściach klasy 5–6 wygląda blado lub jest widoczna tylko w pobliżu zenitu, a na miejskich i śródmieskich niebos klasy 7–9 zwykle znika i poszczególne konstelacje trudno wyróżnić.

W przypadku zdjęć Drogi Mlecznej Planetary Society radzi fotografować podczas nowiu lub około tydzień przed lub po nim, ponieważ jasny Księżyc wypłukuje słabe gwiazdy.

Nauka konstelacji przed fotografowaniem

Kadrowanie ujęcia jest łatwiejsze, gdy fotograf potrafi rozpoznać kilka wzorów odniesienia na niebie, zamiast ślepo szukać. EarthSky opisuje Wielki Wóz, asteryzm w konstelacji Wielka Niedźwiedzica, jako jeden z najłatwiejszych wzorów gwiazd do znalezienia, widoczny w prawie każdą czystą noc na północ od 35. równoleżnika. Jego pozycja zmienia się w zależności od pory roku, wynosząc się najwyżej na wieczornych niebios wiosną i latem — podsumowując się powiedzeniem "wiosną w górę i jesienią w dół" — i siedząc niżej na horyzoncie jesienią i zimą.

Wielki Wóz działa również jako kierunkowskaz dla innych gwiazd. EarthSky wyjaśnia, że dwie zewnętrzne gwiazdy miski Wielkiego Wozu, Dubhe i Merak, są znane jako "Wskaźniki": wyimaginowana linia przesunięta przez nich prowadzi do Gwiazdy Polarnej, która oznacza koniec uchwytu Małego Wozu. Sam Mały Wóz jest trudniejszy do zobaczenia w całości, ponieważ gwiazdy pomiędzy Gwiazdą Polarną a jego zewnętrznymi miskami, Kochab i Ferkad, są stosunkowo słabe i wymagają ciemniejszego nieba do zaobserwowania.

Krok po kroku: zrobienie pierwszego ujęcia

1. Wybierz lokalizację z dala od światła miasta, używając mapy zanieczyszczenia światłem lub skali Bortle'a jako przewodnika i rozpoznaj ją w ciągu dnia, jeśli to możliwe.
2. Sprawdź fazę Księżyca i czas wschodu lub zachodu; dla zdjęć Drogi Mlecznej planuj wokół nowiu.
3. Ustaw statyw lub stabilną podporę, jeśli używasz telefonu, na długo przed pełną ciemością.
4. Przełącz aparat lub aplikację na tryb ręczny i ustaw przechwycenie RAW, jeśli jest dostępne.
5. Ustaw przysłonę na najszerszą, jaką pozwala obiektyw, a następnie ustaw ISO i czas ekspozycji, używając powyższej tabeli jako punktu wyjścia.
6. Przełącz się na ogniskowanie ręczne, powiększ najjaśniejszą gwiazdę w podglądzie na żywo i obracaj pierścień fokusa, aż gwiazda będzie tak ostra i mała, jak to możliwe.
7. Zastosuj regułę 500 do ogniskowej, aby znaleźć najdłuższy czas ekspozycji, zanim pojawią się ślady gwiazd.
8. Zrób testowe ujęcie, przejrzyj je powiększone i dostosuj ISO lub czas ekspozycji, jeśli obraz jest zbyt ciemny, zbyt jasny lub pokazuje rozmycie.
9. Gdy ustawienia wyglądają dobrze, użyj kabla spustu migawki lub timera dla każdej ekspozycji powyżej 30 sekund, aby uniknąć rozdrażnienia aparatu.

NASA wskazuje również początkujących na darmowe narzędzia, gdy są gotowi planować kolejne podróże: aplikacja Spot the Station śledzi przejścia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a NASA's Eyes on the Solar System zawiera tryb teleskopu pokazujący to, co jest widoczne powyżej wybranej lokalizacji w danym czasie.