هنگامی که تقریباً 80000 نفر از مراکش به انکلیو اسپانیایی سئوتا در جولای 2026 عبور کردند و حداقل 141 نفر در این تلاش جان باختند، این عبور بهطور گسترده‌ای به عنوان بحران مهاجرت توصیف شد. اما محققانی که منطقه را مطالعه می‌کنند میگویند که عوامل پشت سر آن نمی‌توانند از سال‌ها فشار محیطزیستی جدا شوند — خشکسالی هفت ساله‌ای که اخیراً تنها ختم شده‌است، دنبال‌شده توسط سیلاب‌های ناگهانی و رانش‌های زمینی در کوه‌های اطلس بالا، گرمای شدید و آتش‌سوزی جنگل‌ها در شمال و جنوب‌شرق، و آب‌های زیرزمینی کاهش‌یافته که کشاورزی را تضعیف کرده‌است، با توجه به گزارش Mother Jones.
«موسیقی حالت»، نه یک محفز تنها
پیتر شوارتزشتاین، روزنامه‌نگار محیطزیستی که تغییر آبوهوا و تنازع را مطالعه میکند، به Mother Jones گفت که تغییر آبوهوا مثل «موسیقی حالت» پشت سر مهاجرت عمل میکند — بهندرت باعث میشود که کسی بهتنهایی رفت، اما «انگشت استعاری را بر ترازو می‌گذارد که فشار وارد شده توسط مجموعه‌ای از چیزهای دیگر را تقویت میکند»، مانند فقر، دولتداری ضعیف یا کمبود شغل.
پترا مولنار، وکیل و محقق مهاجرت، موضوع را زبان‌زدتر بیان کرد: «هر داستان حرکت انسانی اکنون یک داستان آبوهوایی است... تقریباً هر مورد مهاجرت اجباری یا 'داوطلبانه' دارای عنصر آبوهوایی درونی است.» محققه مهاجرت کارولینا سوبجاک‌سیلتش اضافه کرد که الگو معمولاً تدریجی است، از «روستا به شهرک کوچک، از شهرک کوچک به شهر بزرگتر» حرکت میکند قبل از اینکه حتی یک سفر فراملی دیده شود.
نقش آبروی Afrobarometer در ژانویه 2026 نشان داد که تقریباً یک‌پنجم مراکشی‌های مورد سؤال گفتند که انتقال به دلیل اثرات آبوهوایی را در نظر گرفته‌اند، بر اساس گزارش Mother Jones.
آنچه اعداد نشان می‌دهند
پرو‌ژه‌ای که بیشترین استناد را دریافت میکند از گزارش Groundswell بانک جهانی می‌آید، که ابتدا در 2018 منتشر شد و در 2021 به‌روز شد. برآورد میکند که 216 میلیون نفر در شش منطقه میتوانند مجبور به انتقال در درون کشورهای خود شوند تا 2050 به دلیل تأثیرات آبوهوایی آهسته مثل کمبود آب، بهره‌وری محصول در حال کاهش و افزایش سطح دریا. انتظار می‌رود که آفریقای زیر صحرا بیشترین سهم را داشته‌باشد، با 86 میلیون مهاجر داخلی، دنبال‌شده توسط آسیای شرقی و اقیانوس آرام (49 میلیون)، آسیای جنوبی (40 میلیون)، شمال آفریقا (19 میلیون)، امریکای لاتین (17 میلیون) و اروپای شرقی و آسیای مرکزی (5 میلیون).
برآورد جداگانه‌ای از بانک جهانی در 2021 که Mother Jones به آن استناد می‌دهد، 1.9 میلیون مهاجر آبوهوایی درونکشور را در خود مراکش تنها تا 2050 پیشبینی میکند. بانک جهانی بیان میکند که کاهش انتشار اولیه همراه با توسعه فراگیر و تاب‌آور می‌تواند مهاجرت آبوهوایی درونکشور را تا 80 درصد کاهش دهد.
جابهجایی مرتبط با بلایای ناگهانی در حال تسارع است. با توجه به گزارش جهانی 2025 مرکز نظارت بر جابهجایی درونکشور (IDMC) در مورد جابهجایی درونکشور، بلایا 45.8 میلیون جابهجایی درونکشور را در 2024 تحریک کرد — بالاترین رقم از زمانی که سازمان ردیابی جابهجایی بلایا را آغاز کرد در 2008، و تقریباً دو برابر میانگین ساالنه دهه قبل. جداگانه، تنازع بیش از 20 میلیون جابهجایی را در 2024 تحریک کرد، تقریباً نیمی از آنها به سودان و جمهوری دموکراتیک کنگو مرتبط است. گزارش تعداد جهانی افراد زندگی‌کننده در جابهجایی درونکشور را بر روی رکورد 83.4 میلیون نفر در پایان 2024 قرار داد، رقمی که توسط اخبار سازمان ملل متحد و سازمان بینالمللی مهاجرت نیز تأیید شده‌است.
ارقام کلیدی در مورد جابهجایی مرتبط با آبوهوا| رقم | تعداد | منبع |
|---|
| مهاجران آبوهوایی درونکشور پیش‌بینی‌شده تا 2050 (6 منطقه) | 216 میلیون | گزارش Groundswell بانک جهانی، 2021 |
|---|
| مهاجران آبوهوایی درونکشور پیش‌بینی‌شده در مراکش تا 2050 | 1.9 میلیون | بانک جهانی، 2021 |
|---|
| جابهجایی درونکشور مرتبط با بلایا جهانی، 2024 | 45.8 میلیون | گزارش IDMC GRID 2025 |
|---|
| جابهجایی درونکشور مرتبط با تنازع جهانی، 2024 | بیش از 20 میلیون | گزارش IDMC GRID 2025 / اخبار سازمان ملل |
|---|
| کل افراد زندگی‌کننده در جابهجایی درونکشور، پایان 2024 | 83.4 میلیون | گزارش IDMC GRID 2025 / IOM |
|---|
| افرادی که از مرز مراکش-سئوتا عبور کردند، جولای 2026 | حدود 80000 | گزارش‌های Mother Jones |
|---|
| تلفات در طول آن عبور | 141 | گزارش‌های Mother Jones |
|---|
| افرادی که انتظار می‌رود تا 2050 با جابهجایی آبوهوایی اجباری روبهرو شوند | 1.2 میلیارد | موسسه اقتصاد و صلح، همانطور که توسط Honi Soit استناد میشود |
|---|
چه کسانی بیشتر متضرر میشوند
چندین محقق بحث می‌کنند که جابهجایی مرتبط با آبوهوا بهطور مساوی بر همه جمعیت تأثیر نمی‌گذارد. مقاله‌ای در Honi Soit، روزنامه دانشجویی دانشگاه سیدنی، بر رقم مرکز نظارت بر جابهجایی درونکشور 2.7 میلیون نفری از مردم جابه‌جا‌شده در کنیا بین 2008 و 2024، و مورد سوزان اکال، زنی کنیایی که تقریباً 250 کیلومتر در جستجوی غذا، آب و ایمنی طی خشکسالی 2022 پیاده‌روی کرد که مقاله می‌گوید 80 درصد عدم تأمین غذایی حاد را در منطقه افزایش داد، استناد میکند.
مقاله‌ی همان بحث میکند که نابرابری جنسی فشار آبوهوایی را پیچیده میسازد: زنان و دختران در بسیاری از مناطق آسیب‌دیده با موانع ساختاری برای تحصیل و کار پرداخت روبهرو هستند، و کسانی که مهاجرت نمی‌کنند اغلب کار منزل غیرپرداخت اضافی را جذب می‌کنند، مانند پیاده‌روی برای فاصله‌های طولانی‌تر برای آب، همانطور که در میان زنان بومی در بولیوی شرقی طی دوره‌های خشکسالی مشاهده شده‌است.
مقاله همچنین به مفهوم «solastalgia»، که توسط فیلسوف محیط‌زیست گلن آلبرشت شکل گرفت، اشاره میکند تا ناراحتی را توصیف کند که افراد احساس می‌کنند و در محیط خانگی ماندند که بر اثر تغییر اکولوژیکی غیرقابل‌شناخت شده‌است — شکلی از دل‌تنگی بدون ترک خانه.
فاصله سیاسی و قانونی
قانون بینالمللی فعلی دستهبندی قانونی رسمی برای «مهاجران آبوهوایی» یا «پناهندگان آبوهوایی» ندارد، که محققان میگویند این پدیده را برای اندازهگیری، ردیابی و پاسخ دهی بهطور سیستماتیک دشوارتر میسازد، بر اساس گزارش Mother Jones.
این فاصله بخشی از دلیل است که محققان و موسسات برای اتصال یافته‌های دانشگاهی با سیاست‌گذاری تلاش می‌کنند. UNU-MERIT، بخشی از دانشگاه سازمان ملل متحد، کلاس اینترنتی در 5 نوامبر 2026 را در مورد مهاجرت و تغییر آبوهوا برگزار میکند، جایی که محققان melissa سیجل، رابرت اوکس و بشرا عبادی انتظار می‌رود تا مفاهیم غلطی را مخاطب کنند، مدل‌سازی آبوهوا-تحرک برای سیاست‌گذاران، و نحوه تأثیر زیرساخت دیجیتالی مثل مراکز داده‌ها و نقاط بررسی مرز بر جوامع جابه‌جا‌شده، بر اساس توصیف رویداد منتشر‌شده توسط دانشگاه سازمان ملل متحد.
