Mehmed Zdobywca i Imperium Osmańskie: jak jeden sułtan zmienił trzy kontinenty

Imperium Osmańskie powstało około 1299 roku, gdy Osman, turmeński wódz w Bitynii niedaleko Morza Marmary, założył małe księstwo na północno-zachodzie Anatolii, zgodnie z World History Encyclopedia. Przez następne dwa wieki jego następcy rozszerzyli to terytorium w imperium obejmujące części Europy, Azji i Afryki.

Kim był Mehmed Zdobywca?

Mehmed II urodził się 30 marca 1432 roku i po raz pierwszy został sułtanem w 1444 roku w wieku 12 lat, gdy jego ojciec Murad II czasowo abdykował, zgodnie z World History Encyclopedia. Murad II powrócił na tron, aby radzić sobie z zagrożeniami militarnymi przed jego śmiercią w 1451 roku, po czym Mehmed II przejął wyłączną i stałą kontrolę nad imperium w wieku 19 lat.

Oblężenie, które położyło kres Bizancjum

Wojska Mehmeda II oblegały Konstantynopol, stolicę Imperium Bizantyjskiego, począwszy od 2 kwietnia 1453 roku, zgodnie z The Collector. Oblężenie trwało mniej więcej osiem tygodni, zanim miasto padło 29 maja 1453 roku, gdy Mehmedowi II było 21 lat.

Strona osmańska wysłała około 60 000–80 000 wojsk, około 320 statków wojennych i 69 armat, zgodnie z The Collector. Obrońcy bizantyjscy liczyli tylko około 6 000–7 000 wyszkolonych żołnierzy, wzmocnionych przez około 30 000–35 000 zmobilizowanych cywilów, z około 15 armatami własnymi.

Kluczową bronią osmańską była ogromna armata znana jako Basilic, zbudowana przez węgierskiego inżyniera Orbana. Zgodnie z The Collector, miała ona długość około 7,3 metra, ważyła ponad 18 ton i mogła wystrzelić kule armatniego ważące 550 kilogramów na odległość do 1,6 kilometra, choć jej powolna szybkość przeładowania ograniczała ogień do około trzech do siedmiu strzałów dziennie podczas oblężenia.

Cesarz bizantyjski Konstantyn XI zginął broniąc miasto, gdy siły osmańskie przebiły jego mury, kończąc ponad tysiącletnią władzę bizantyjską, zgodnie z The Collector.

Poza Konstantynopolem: kampanie, reformy i kultura

Kampanie militarne Mehmeda II nie ustały w 1453 roku. Zgodnie z World History Encyclopedia, prowadził on kampanię w Serbii między 1454 a 1459 rokiem, zdobył terytoria greckie, w tym Attykę, opanował Imperium Trebizond w 1461 roku, walczył z władcą wołoskim Vladem III i prowadził prolongowaną wojnę z Wenecją od 1463 do 1479 roku, która rozszerzyła osmańską dominację na Morzu Egejskim.

Wewnątrz Mehmed II scentralizował władzę osmańską, osłabiając potężne rodziny szlachty, i wprowadził ustandaryzowane świeckie kodeksy prawa znane jako kanun, które regulowały opodatkowanie i administrację obok istniejącego prawa islamskiego, zgodnie z World History Encyclopedia.

Odbudował również infrastrukturę Konstantynopola, zamawiając pałac Topkapi, Wielki Bazar i Meczet Fatiha (Zdobywcy), patronizując poetów, uczonych i artystów oraz zbierając klasyczne rękopisy. Mehmed II zginął podczas ekspedycji militarnej na wiosnę 1481 roku, 3 maja, i został zastąpiony przez swojego najstarszego syna Bajazetę II.

Jak imperium było rządzone

Późniejsi sułtanowie rozwijali centralizujące reformy Mehmeda II dwoma systemami, które definiowały osmańskie rządy przez wieki. Devshirme był podatkiem dziecięcym, ustalonym za czasu Murada I, który poborował bałkańskich młodzieńców, konwertował ich do islamu i szkolił najbardziej zdolnych jako elitarnych żołnierzy Janczarów lub administracyjnych cesarskich, zgodnie z World History Encyclopedia. Oddzielnie, system millet pozwalał niemuzułmańskim społecznościom religijnym pewien stopień samozarządzania nad ich własnymi sądami, szkołami i sprawami wewnętrznymi.

Imperium osiągnęło największy zasięg terytorialny w XVI i XVII wieku, kontrolując ziemie na całej Anatolii, Bałkanach, kontynentalnej Grecji, częściach Półwyspu Arabskiego, Egipcie i wybrzeżu Afryki Północnej, zgodnie z World History Encyclopedia.

Jak i kiedy skończyło się imperium

Imperium Osmańskie wpadło w upadek po końcu XVI wieku i, po porażce wraz z Mocarstwami Centralnymi w I wojnie światowej, zostało formalnie rozwiązane etapami. Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji zniosło sułtanat 1 listopada 1922 roku, a ostatni sułtan, Mehmed VI, opuścił Konstantynopol na pokładzie brytyjskiego statku HMS Malaya 17 listopada 1922 roku, zgodnie z artykułem Wikipedii na temat zniesienia sułtanatu osmańskiego.

Traktat lozański, podpisany 24 lipca 1923 roku, sformalizował międzynarodowe uznanie nowego państwa tureckiego, a Republika Turcji została proklamowana 29 października 1923 roku. Kalifat osmański, ostatni pozostały tytuł dynastii, został zniesiony w marcu 1924 roku za rządów Abdulmecida II, zgodnie zarówno z Wikipedią, jak i World History Encyclopedia.