انقلاب فرانسه: علل، رویدادهای کلیدی و تأثیر جهانی پایدار

انقلاب فرانسه بین سال‌های 1789 و 1799 در فرانسه وقوع یافت و صدها سال سلطنت مطلقه و امتیازات فئودالی را برانداخت. بر اساس نقاط‌نظر کلی ویکی‌پدیا درباره این دوره، این آشوب از یک بحران مالی شدید دولتی، مالیات نابرابر و یک نظام سیاسی ناتوان از اصلاح خود سرچشمه گرفت، و با کودتای ناپلئون بناپارت در 18 برومیر در 9 نوامبر 1799 پایان یافت.

چه چیزی انقلاب را به وجود آورد

تا سال 1788، تقریباً نیمی از درآمدهای دولت فرانسه برای سرویس دهی به بدهی اختصاص یافت، بر اساس ویکی‌پدیا، که همچنین یادآوری می‌کند که جمع‌آوری مالیات در مناطق مختلف نابرابر بود و اشراف و روحانیت تا حد زیادی معاف بودند درحالی‌که عوام بار سنگینی را بر دوش داشتند. History.com افزود که مشارکت فرانسه در انقلاب آمریکا، به‌همراه هزینه‌های شاه لویی شانزدهم، بر مالیه سلطنتی فشار بیشتری وارد کرد.

سختی‌های اقتصادی بحران مالی را تشدید کردند. ویکی‌پدیا گزارش می‌دهد که یک رکود اقتصادی که از 1785 آغاز شد، به‌همراه برداشت ضعیف در سال‌های 1787 و 1788، بیکاری و قیمت‌های غذایی را افزایش داد درحالی‌که جمعیت فرانسه و طبقه متوسط توسعه یافتند. History.com به‌طور مشابه به خشکسالی، بیماری دام و قیمت‌های سرسام‌آور نان به‌عنوان منابع ناامیدی جمعی میان کشاورزان و کارگران شهری در ماه‌های قبل از انقلاب اشاره می‌کند.

تلاش‌های اصلاحی بارها متوقف شد. History.com یادآوری می‌کند که مدیر کنترل‌گر چارلز الکساندر دو کالون در سال 1786 پیشنهاد یک مالیات زمین جهانی داد، اما ویکی‌پدیا توضیح می‌دهد که چنین اقدامات توسط اجسام قضایی منطقه‌ای معروف به پارلمان‌ها مسدود شد، که لویی شانزدهم را وادار کرد تا ایستات‌جنرال — مجمع سنتی فرانسه متشکل از روحانیت، اشراف و عوام — را برای اولین بار از سال 1614 فراخواند.

رویدادهای کلیدی، 1789–1799

ایستات‌جنرال در ورسای در 5 مه 1789 تجمع کرد. در 17 ژوئن 1789، نمایندگان طبقه سوم (عوام) خود را الجمعیه ملی اعلام کردند، و در 20 ژوئن 1789 سوگند زمین تنیس را خوردند، متعهد به عدم پراکندگی تا زمانی‌که فرانسه دستور اساسی نو داشته باشد، بر اساس هم History.com و هم ویکی‌پدیا.

در 14 ژوئیه 1789، پاریسی‌ها قلعه باستیل را که نماد اقتدار سلطنتی بود تسخیر کردند؛ History.com هدف جمعیت را به‌عنوان تصرف پودر بارود و سلاح توصیف می‌کند. الجمعیه ملی فئودالیسم و عوایض اقطاعی را در فرمان‌های آگوست 4 آگوست 1789 لغو کرد، و در 26 آگوست 1789 اعلامیه حقوق بشر و شهروند را تصویب کرد.

بر اساس سایت رسمی ریاست‌جمهوری فرانسه (Élysée.fr)، 17 ماده اعلامیه بین 20 و 26 آگوست 1789 رای‌گیری شد و توسط لویی شانزدهم در 5 اکتبر 1789 تصدیق شد. این اعلامیه از اعلامیه استقلال آمریکا و فلسفه روشن‌فکری سرچشمه گرفت، و اعلام کرد که 'انسان‌ها آزاد متولد می‌شوند و در حقوق برابر می‌مانند' و آزادی، مالکیت، ایمنی و مقاومت در برابر ستم را به‌عنوان حقوق طبیعی و جدایی قوا را تأسیس کرد.

وضعیت سلطنت پس از تلاش فرار ناموفق لویی شانزدهم، معروف به پرواز به وارن، در 20–21 ژوئن 1791 بدتر شد، که ویکی‌پدیا می‌گوید این اقدام شاه را بی‌اعتبار کرد. فرانسه انقلابی از آپریل 1792 با قوای اروپایی جنگید، و در 10 آگوست 1792 یک قیام سلطنت را سرنگون کرد؛ جمهوری اول در ماه بعد اعلام شد. لویی شانزدهم در 21 ژانویه 1793 توسط تیغ به اعدام رسید.

دوره ترور 1793–1794، تحت نظارت کمیته سلامت عمومی با شخصیت‌های شامل ماکسیمیلین روبسپیر، خشن‌ترین فاز انقلاب بود. منابع مختلف تلفات متفاوتی را ارائه می‌دهند: History.com بیان می‌کند که بیش از 17000 نفر رسماً محاکمه و اعدام شدند، درحالی‌که ویکی‌پدیا تقریباً 16000 نفر اعدام‌شده توسط دادگاه انقلابی را ذکر می‌کند. ترور با واکنش ترمیدوری در ژوئیه 1794 پایان یافت، که منجر به سقوط و اعدام روبسپیر شد.

حکومت دایرکتوری متعادل‌تر از نوامبر 1795 تصرف کرد، اما بی‌ثباتی سیاسی ادامه یافت. در 9 نوامبر 1799 (18 برومیر در تقویم انقلابی)، ناپلئون بناپارت در یک کودتا قدرت را تصرف کرد، کنسولگری را تأسیس کرد و در بیشتر روایات تاریخی به‌شمول History.com و ویکی‌پدیا، انقلاب را پایان داد.

تأثیر جهانی پایدار

اعلامیه حقوق بشر و شهروند از آشفتگی‌هایی که بعد از آن آمد ماندگار ماند. Élysée.fr بیان می‌کند که اگرچه اعلامیه‌های رقیب در سال‌های 1793 و 1795 ظهور کردند، متن سال 1789 نسخه معتبر شد، و بنیاد دساتیر فرانسه در سال‌های 1852، 1946 و 1958 را تشکیل داد، و بر اسناد حقوق مشابه در سرتاسر اروپا و آمریکای لاتین در قرن نوزدهم تأثیر گذاشت. همان منبع اعلام می‌کند که اعلامیه جهانی حقوق بشر (1948) و کنوانسیون اروپایی حقوق بشر (1950) مستقیماً به اعلامیه سال 1789 باز می‌گردند.

خارج از مرزهای فرانسه، مورخ دونالد ساسون، نویسنده برای Literary Hub، نظر مورخ ایمانوئل والرشتاین را نقل می‌کند که انقلاب را 'یک رویداد تاریخی جهانی' توصیف می‌کند و مشاهده مورخ لین هانت مبنی‌بر اینکه این انقلاب الگوهایی برای 'احزاب، ایدئولوژی‌ها، دیکتاتورها، حرکات جمعی' تعیین کرد که بعداً توسط جنبش‌های سوسیالیستی و کمونیستی در قرن بیستم پیروی شد. ساسون یادآوری می‌کند که طراحی پرچم سه‌رنگ فرانسه بعداً توسط جنبش‌های ملی‌گرایانه در ایتالیا، آلمان، بلژیک، مجارستان و مکزیک تصویب شد، و که آهنگ‌های انقلابی مانند 'لا مارسیز' توسط حرکات دور‌دست مانند فوضی‌گرایان شیکاگویی مرتبط با حادثه هیمارکت سال 1886 و نوازندگان نظامی روسی که سقوط تزار را در سال 1917 جشن گرفتند اجرا شدند.

در خود فرانسه، ویکی‌پدیا انقلاب را به‌طور گسترده توسط مورخان به‌عنوان علامت آغاز عصر سیاسی مدرن در نظر می‌گیرد، زیرا فئودالیسم را پایان داد، قدرت را از کلیسای کاتولیک به دولت منتقل کرد، و حاکمیت مردمی و دولت دستوری را به‌عنوان اصول سازمان‌دهندگی تأسیس کرد — ایده‌هایی که بعداً جنبش‌های دمکراتیک در سرتاسر اروپا و آمریکای لاتین، و رویدادهایی مانند انقلاب هائیتی از آن سرچشمه گرفتند.

چرا انقلاب هنوز مورد مطالعه قرار می‌گیرد

انقلاب در سرتاسر جهان تدریس می‌شود زیرا الگوهای نهادی پایدار — دساتیر نوشته‌شده، اعلامیه‌های حقوق و دولت ملی مدرن — تولید کرد، درحالی‌که همچنین نشان می‌دهد که چگونه تغییر انقلابی می‌تواند به خشونت تشدید شود، همانطور که در دوره ترور دیده می‌شود. و تنش بین ایده‌های تأسیسی آزادی و برابری و مراحل خشن آن دلیل اصلی ماندگاری است که مورخان و معلمان به‌طور مداوم به آن بازگشت می‌کنند.