دولت، جامعه و میراث روم باستان، توضیح داده شده

سیستم سیاسی رومی در طول تقریباً دوازده قرن تکامل یافت، از پادشاهی که دانشنامه تاریخ جهان آن را تا 750–510 قبل از میلاد نسب می‌دهد، از طریق جمهوری که از 510 تا 27 قبل از میلاد امتداد یافت، تا امپراطوری‌ای که جهان مدیترانه و بسیاری از غرب اروپا را حکومت می‌کرد، طبق دانشنامه تاریخ جهان. نهادهایی که رومیان برای اداره آن دولت ساختند و نظام اجتماعی سختگیرانه‌ای که تحت آن زندگی کردند، بر قانون، زبان و سیاست اثری را بجا گذاشتند که امروزه هنوز قابل مشاهده است.

از پادشاهان به کنسول‌ها: چگونه روم خود را حکومت می‌کرد

در دوران پادشاهی (750–510 قبل از میلاد)، روم توسط هفت پادشاه که از شورای حدود 100 نفره مشورت می‌گرفتند، حکومت می‌شد، طبق دانشنامه تاریخ جهان. پس از سرنگونی سلطنت، جمهوری قدرت را بین سه نهاد تقسیم کرد: منصبداران منتخب، شورای سنا و جمعیات عمومی.

دو کنسول، سالانه انتخاب شده، به عنوان مسئولان اجرایی ارشد جمهوری عمل می‌کردند. آنها بر فرماندهی لشکرها و ریاست شورای سنا را بر عهده داشتند، اما هر یک می‌توانست تصمیمات دیگری را رد کند، طبق دانشنامه تاریخ جهان. ابتدا کنسولیات و سایر مناصب منحصر به پاتریشین‌ها، طبقه فوقانی وراثی بودند؛ عوام در 367 قبل از میلاد برای کنسولیت مورد نظر قرار گرفتند، و تا 342 قبل از میلاد یکی از دو کنسول باید از عوام باشد.

خود شورای سنا هیچ قدرت رسمی برای تصویب قانون نداشت. در عوض، بر سیاست خارجی، مالیات دولت و امور مذهبی تسلط داشت، و عضویت آن – که از منصبداران سابق تشکیل شده بود – در طول زمان به طور قابل توجهی رشد کرد. قوانین توسط جمعیات عمومی تصویب شد، از جمله کومیتیای سنتوریاتای پایه بر ثروت و کونسیلیوم پلبیس، جمعیتی عوامانه که در 494 قبل از میلاد تاسیس شد، که تریبون‌های منتخب آن می‌توانستند به تصمیمات مؤثر بر شهروندان عادی اعتراض کنند.

ارقام بالا، که توسط دانشنامه تاریخ جهان گزارش شده‌اند، نشان می‌دهند که اندازه شورای سنا چگونه با آشفتگی سیاسی تغییر کرد تا زمانی که آگوستوس آن را در حدود 600 قرار داد. با تمرکز قدرت آگوستوس در 27 قبل از میلاد، جمعیات عمومی تا حد بزرگی متوقف شدند و شورای سنا اساساً به نهادی رسمی تبدیل شد که تصمیمات گرفته شده توسط امپراطور را تایید کرد.

جامعه‌ای سختگیرانه لایه‌بندی شده

جامعه رومی در پایان آن چه مورخین 'تضاد اوامر' نام‌می‌برند - یک مبارزه برای حقوق سیاسی که تقریباً از 500 تا 287 قبل از میلاد ادامه یافت - به پنج طبقه گسترده سازمان‌دهی شده بود، طبق مقالۀ دانشنامه تاریخ جهان در مورد جامعه رومی: پاتریشین‌ها، اکویتس (طبقه‌ای تجاری و زمین‌دار سوارکاری)، عوام، آزادشدگان و برده‌ها.

• پاتریشین‌ها: اشرافی وراثی که ابتدا شورای سنا و مناصب را انحصاری کردند.
• اکویتس: در ابتدا سوارکاران مسلح، بعدها طبقه تجاری و بانکی؛ قانونی از 218 قبل از میلاد خود اعضای شورای سنا را از تجارت منع کرد.
• عوام: اکثریت شهروندان، از جمله کشاورزان، صنعتگران و حرفه‌ای‌ها، که در 445 قبل از میلاد حق ازدواج با پاتریشین‌ها و از طریق دوازده جدول 449 قبل از میلاد حمایت قانونی را به دست آوردند.
• آزادشدگان: برده‌های سابق که شهروندی را به دست آوردند اما از تولی مناصب سیاسی منع شدند؛ فرزندان آنها حقوق شهروند کامل داشتند.
• برده‌ها: افرادی بدون حقوق قانونی، از طریق جنگ، تجارت برده‌داری یا بدهی به دست آمدند؛ برخی خانوادۀ ثروتمند تا 1,000 برده داشتند.

زنان خارج از این سلسله‌مراتب مردانه ایستادند. طبق دانشنامه تاریخ جهان، زنان رومی حتی پس از ازدواج تحت اختیار قانونی پدران خود ماندند، از مناصب سیاسی محروم شدند، و در صورت طلاق به طور پیش‌فرض حضانت فرزندان را از دست دادند – اگرچه می‌توانستند طلاق را شروع کنند و دارایی را به‌طور مستقل مدیریت کنند.

تاثیر دائم بر تمدن غربی

واضح‌ترین میراث نهادی روم، حقوقی است. امپراطور بیزانسی جستنیان اول، تجمیع کوپوس جوریس سیویلیس را دستور داد، که بین 529 و 534 میلادی منتشر شد، قوانین امپراطوری، نوشته‌های حقوق‌دانان و یک کتاب حقوقی را در یک قانون واحد گرد آورد، طبق یک دورۀ تاریخی Lumen Learning. این متن بعداً به بنیاد قانون در حوزه‌های حقوق مدنی اروپای قاره تبدیل شد، و همچنین بر قانون کنونی کلیسای کاتولیک تاثیر گذاشت.

دومین میراث اصلی روم، زبانی است. لاتینی روزمره صحبت شده توسط سربازان، تاجران و مستوطنین، پس از تکه‌پاشی امپراطوری، تقریباً بین قرن‌های ششم و نهم به زبان‌های رومانسی تبدیل شد، طبق WorldAtlas. WorldAtlas امروزه 23 زبان رومانسی را می‌شمارد، با این که پنج بزرگ‌تر – اسپانیایی، پرتغالی، فرانسوی، ایتالیایی و رومانیایی – بر اساس برآورد آن 955 میلیون متکلم مادری ترکیبی دارند.

واژگان سیاسی و مکانیسم‌های حاصل از جمهوری نیز ادامه یافتند: نقض متقابل بین کنسول‌ها، تقسیم قدرت در میان نهادهای متمایز، و نمایندگی از طریق تریبون‌های منتخب اغلب به عنوان پیش‌درآمد سیستم‌های نظارت و تعادل که توسط جمهوری‌های بعدی اتخاذ شد، استناد می‌شود. اما خود روم هرگز دمکراسی به مفهوم مدرن نبود – قدرت رأی در جمعیات آن به سمت شهروندان ثروتمند‌تر سوگیری داشت، و حقوق سیاسی کامل هرگز به زنان یا برده‌ها گسترش نیافت.