Teatr 101: Przewodnik po jego historii, gatunkach dramatycznych i jak oglądać występy na żywo

Teatr jest jedną z najstarszych form opowiadania historii, która jest praktykowana do dziś. Zrozumienie, skąd pochodzą jego główne gatunki — i znajomość kilku praktycznych nawyków przy oglądaniu występu na żywo — mogą ułatwić zrozumienie i zwiększyć przyjemność z dowolnego przedstawienia, od szkolnego spektaklu po broadwayowski musical.

Gdzie teatr się zaczął: Ateny i Dionizje

Według World History Encyclopedia, teatr grecki pojawił się w Atenach w VI wieku p.n.e., wyewoluował z obrzędów religijnych czci boga Dionizosa i obejmował maski i piosenki chóralne. Główną sceną dla nowych sztuk były Dionizje Miasta, roczny wiosenny festiwal, w którym bogaci obywatele zwani choregiami finansowali produkcje, a urzędnik zwany archontem wybierał, które sztuki będą konkurować.

Tragedię przypisuje się aktorowi Thespis około 520 roku p.n.e. i później rozwinęli ją trzej dominujący dramaturdzy: Ajschylos, który rozszerzył dialog, Sofokles, który dodał trzeciego aktora i scenografię, oraz Eurypides, znany z psychologicznie realistycznych postaci. Każdy dramaturg przedłożył trzy tragedie plus sztukę satyra — komiiczną, mitologiczną parodię wykonywaną przez chór ubrany jak satyry. Komedię, którą Grecy kojarzyli z ludźmi personifikującymi innych, później dojrzała do «Nowej Komedii» pod Menanderem, który wprowadził główne role romantyczne i postaci etalonu, takie jak chytry niewolnik, według tego samego źródła.

Teatry greckie były budynkami na otwartym powietrzu z doskonałą akustyką; chór do 15 wykonawców w tragedii (24 w komedii) śpiewał i tańczył, podczas gdy aktorzy zmieniali kostiumy za namiotem zwartą strukturą zwaną skene. Przemoc nigdy nie była pokazywana na scenie — śmierć postaci zawsze była zgłaszana przez inną postać, zauważa World History Encyclopedia.

Od włoskich masek do rosyjskiego realizmu

Formy teatralne nadal ewoluowały długo po starożytności. Commedia dell'arte pojawiła się we Włoszech około połowy 1500 roku i pozostała popularna do końca XVIII wieku, zgodnie z wyjaśnieniem Vaia. Trupy występowały na tymczasowych scenach publicznych, używając rozpoznawalnych postaci etalonu — takich jak chytry sługa Arlecchino (Harlequin), skąpy kupiec Pantalone, pompezny uczony Il Dottore i zarozumiały żołnierz Il Capitano — każdy natychmiast zidentyfikowany przez charakterystyczną maskę. Zamiast śledzić stały scenariusz, aktorzy improwizowali dialogi wokół konturów fabuły zwanych scenariuszami, mieszając powtarzalne rutyny komedii fizycznej znane jako lazzi ze spontanicznym wynalazkiem. Źródło śledzi korzenie nowoczesnej improwizacyjnej komedii i typów postaci w filmie i telewizji sięgające tej tradycji.

Zupełnie inny podejście przyszło z Konstantinem Stanisławskim, urodzonym w Moskwie w 1863 roku, który współzałożył Moskiewski Teatr Artystyczny w 1898 roku z Włodimierzem Niemirowiczyem-Dańczenko, zgodnie z rozstrzygaczem badawczym EBSCO. Reagując na XIX-wieczne konwencje, w których od aktorów oczekiwano, że stają się postacią bez czerpania z własnych doświadczeń, Stanisławski zbudował system psychologicznie ugruntowanej gry, wystawiając dzieła Czechowa, Tołstoja i Ibsena. Jego techniki — w tym «dane okoliczności», pamięć emocjonalna i definiowanie celów postaci — później wpłynęły na «metodę» Lee Strasberg'a i pozostają częścią szkolenia aktorów do dziś, stwierdza źródło.

Główne gatunki dramatyczne

Większość sztuk wystawianych dzisiaj można podzielić na kilka szerokich gatunków, jak opisano przez BroadwayWorld. Tragedia skupia się na konflikcie, cierpieniu i trudnych wyborach, które często kończą się źle dla bohatera — od szekspirowskiego «Hamleta» i «Makbeta» do «Śmierci sprzedawcy» Arthura Millera, która przyniosła formę zwykłemu, a nie królewskiemu głównemu charakterowi. Komedia ma na celu zabawianie i zazwyczaj zmierza do rozwiązania, a nie katastrofy; zawiera podgatunki, takie jak komedia romantyczna, satyra i komedia obyczajów, z przykładami, takimi jak «Sen nocy letniej» Szekspira i «Jak ważne jest bycie poważnym» Oscara Wilde'a.

Melodramat polega na wzmocnionych emocjach i sensacyjnych zdarzeniach z wyraźnie zdefiniowanymi bohaterami i złoczyńcami; był szczególnie popularny w XVIII i XIX wieku i nadal wpływa na film, telewizję i musicale, zgodnie z tym samym źródłem. Farsa popycha komę dalej z przesadnymi, nieprawdopodobnymi sytuacjami, pomyłkami tożsamości i szybką grą fizyczną, gdzie precyzyjny czas jest niezbędny na żywej scenie.

Jak uzyskać więcej z występu na żywo

Przewodniki dotyczące etykiety teatralnej i przygotowania od uznanych firm i wydawnictw zbiegają się w kilku praktycznych krokach do uczestnictwa w spektaklu, niezależnie od tego, czy jest to pierwszy czy pięćdziesiąty.

1. Wybierz spektakl, który odpowiada temu, co już Ci się podoba — musical, jeśli lubisz duże piosenki i wizualne efekty, dramę lub komię, jeśli preferujesz historie skoncentrowane na postaciach — zgodnie z przewodnikiem Stage and Cinema dla początkujących widzów teatru.
2. Przeczytaj krótki synopsys lub obejrzyj zwiastun z wyprzedzeniem, jeśli istnieje, bez psowania niespodzianek, sugeruje ten sam przewodnik.
3. Wybieraj miejsca na podstawie linii wzroku, a nie zakładając, że najdroższe są najlepsze; miejsca nieco z boku lub kilka rzędów do tyłu mogą zapewnić dobry widok choreografii i scenografii za niższą cenę.
4. Przyjedź 20–30 minut wcześniej, aby rozprawiać się z biletami, parkowaniem i toaletami bez pośpiechu, i zaplanuj wizyty w toaletach przed rozpoczęciem spektaklu, zgodnie z przewodnikiem Stage and Cinema dla początkujących widzów teatru.
5. Całkowicie wyłącz telefony — firma Shakespeare Theatre Company zauważa, że fotografia i nagrywanie wideo są zakazane podczas przedstawień, i że aktorzy mogą widzieć i słyszeć publiczność równie jasno, jak na odwrót.
6. Pozbądź się jedzenia przed wejściem; jedzenie i napoje zazwyczaj nie są dozwolone w przestrzeni teatralnej, zgodnie ze stroną etykiety teatru Shakespeare Theatre Company.
7. Zarezerwuj rozmowę z towarzyszami na przerwę lub po spektaklu i unikaj wcześniejszych wyjść, ponieważ oba rzeczy zakłócają pozostałych widzów i aktorów.
8. Reaguj autentycznie — śmiech i brawa w odpowiednich momentach są zachęcane — ale pozostań na swoim miejscu podczas samego spektaklu.
9. Pamiętaj, że teatr na żywo nie ma przycisku pauzy ani edytowanych zbliżeń: Stage and Cinema zauważa, że Twoja uwaga jest Twoja, dlatego możesz zauważyć szczegół gry, oświetlenia lub scenografii, który inny widz może pominąć.

Dlaczego ramę grecką wciąż się liczy

Wiele terminów używanych do opisu sztuk dzisiaj — tragedia, komedia, chór, protagonista — pochodzi bezpośrednio ze słownictwa i struktury, którą Grecy ustalili w Dionizjach Miasta, jak udokumentowano przez World History Encyclopedia. Późniejsze ruchy, od improwizowanych postaci etalonu commedia dell'arte do psychologicznego realizmu Stanisławskiego, opierały się lub reagowały na tę podstawę, a nie całkowicie ją zastępowały, dlatego współczesne programy wciąż opisują nową sztukę jako «tragedię», «komię» lub «farsę».