چرا شایعات سلبریتی ما را جذب می‌کند: روانشناسی پیوندهای شبه‌اجتماعی

اسکرول کردن در میان سرخبرها درباره جدایی یا نزاع سلبریتی‌ها تنها یک سرگرمی بی‌مقصد نیست. روانشناسانی که رفتار رسانه‌ای را مطالعه می‌کنند می‌گویند این دو مکانیسم جداگانه اما مرتبط را فعال می‌کند: یک درایو تکاملی انسانی برای ردیابی اطلاعات درباره دیگران، و یک تمایل مستند برای تشکیل پیوندهای عاطفی واقعی، اگرچه یک‌طرفه، با شخصیت‌های عمومی که هرگز ملاقات نکرده‌ایم، به نام روابط شبه‌اجتماعی.

چه چیزی به عنوان یک رابطه‌ی 'شبه‌اجتماعی' شمار می‌رود

WebMD و سایت Find a Psychologist هر دو روابط شبه‌اجتماعی (PSRs) را به عنوان ارتباطات یک‌طرفه‌ای توصیف می‌کنند که مردم با سلبریتی‌ها، تأثیرگذاران یا شخصیت‌های رسانه‌ای تشکیل می‌دهند که فردی نمی‌شناسند. Find a Psychologist آنها را روابطی توصیف می‌کند که در آن 'یک شخص انرژی عاطفی، علاقه و وقت صرف می‌کند، و طرف دیگر، شخصیت، کاملاً از وجود آن شخص بی‌خبر است.'

WebMD سه سطح شدت را متمایز می‌کند: روابط شبه‌اجتماعی تفریحی-اجتماعی، که طرفداری معمولی است که اکثر مردم تجربه می‌کنند؛ روابط شبه‌اجتماعی فشرده-شخصی، که بیشتر به پرستش سلبریتی شبیه است؛ و روابط شبه‌اجتماعی مرزی-بیماری‌شناسی، که می‌تواند شامل خیالات کنترل‌ناپذیر باشد. اکثریت بزرگ طرفداران در دسته‌ی اول، کم شدت، قرار دارند.

یک عادت کهن: چرا اطلاعات درباره دیگران پاداش‌دهنده به نظر می‌رسد

جداگانه از پیوند با سلبریتی‌ها، انسان‌ها یک اشتهای گسترده‌تر برای شایعات - صحبت درباره طرف‌های سوم غایب - دارند که محققان آن را به فشارهای تکاملی نسبت می‌دهند. مجله TIME در گزارش‌های خود درباره علم شایعات، روانشناس تکاملی Frank McAndrew از Knox College را بیان می‌کند که استدلال می‌کند در گروه‌های اجدادی کوچکی که انسان‌ها در آن زندگی می‌کردند، دانستن اینکه می‌توان به کی اعتماد کرد، چه کسی با چه کسی درگیر است، و چه کسی حامیان قدرتمندی دارد نه فضول خامل بلکه مسئله‌ی بقاء بود.

گزارش یکسان TIME بر محقق جامعه UC Riverside میجان روبینز استناد می‌کند، که در پیگیری سال ۲۰۱۹ از مکالمات واقعی یافت که اکثر شایعات نه چاپلوسانه و نه بدخواهانه بلکه بی‌طرفانه است - تنها خبر درباره افرادی که حاضر نیستند. انسان‌شناس روبین دانبار به طور جداگانه نظریه پردازی کرده که خود زبان انسانی تاحدی برای اجازه دادن به گروه‌ها برای تبادل این نوع اطلاعات اجتماعی در مقیاسی تکامل یافت که تنظیف اجتماعی در پریمات نمی‌توانست مطابقت دهد.

هر یافته‌ای از یک داستان ساده 'شایعات برابر است با پیوند' حمایت نمی‌کند. یک مطالعه‌ی سال ۲۰۲۳ توسط کونراد رودنیسکی و همکاران او در دانشگاه آنتورپ، منتشر شده در Scientific Reports، ۶۶ دانشجوی دانشگاهی را از طریق یک آزمایش استرس قرار داد و سپس آنها را به گپ درباره سناریوهای بحث‌برانگیز یا انجام یک کار خلاقانه نامرتبط دعوت کرد. محققان هیچ شواهدی یافتند که شایعات هرمون‌های استرس را به گونه‌ای که تنظیف اجتماعی در پریمات دیگر انجام می‌دهد کاهش دهد؛ به جای آن، شایعات نشانگرهای بیداری عاطفی و فیزیولوژیکی را در هر دو جهت افزایش داد، که نویسندگان آن را به عنوان نشانه‌ی اینکه شایعات از نظر عاطفی درگیرکننده است و قابلیت اجتماعی را تقویت می‌کند نه تنها کاهش استرس، تفسیر کردند.

چرا رسانه‌های اجتماعی پیوند با سلبریتی‌ها را تشدید کرد

Find a Psychologist توجه دارد که روابط شبه‌اجتماعی پیش از اینترنت - اول بار درباره شخصیت‌های تلویزیون و رادیو مطالعه شد - وجود داشته‌اند اما به بلاگرها، بازی‌کنندگان و شخصیت‌های رسانه‌های اجتماعی تا منصات تعاملی‌تر شدند گسترش یافته‌اند. طرفداران اکنون می‌توانند بر، و گاهی اوقات پاسخ‌های را دریافت کنند از، افرادی که آنها دنبال می‌کنند، که سایت می‌گوید این می‌تواند صمیمیت درک‌شده‌ی پیوند را افزایش دهد اگرچه آن اساساً یک‌طرفه باقی می‌ماند.

WebMD گزارش می‌دهد که پیوندهای شبه‌اجتماعی در طول قرنطینه‌های COVID-۱۹ که در آن تماس حضوری محدود بود رایج‌تر شدند، و توجه دارد که برخی گروه‌های در خطر بیشتری برای افسردگی، از جمله اقلیت‌های جنسی و بزرگ‌سالان مسن‌تر با روابط خانوادگی ضعیف‌تر، ممکن است بیشتر بر این پیوندهای رسانه‌ای متکی باشند.

وقتی پیوند کمک می‌کند، و وقتی که نمی‌کند

مقالات استشهادی شده هر دو مزایای واقعی و همچنین ریسک‌های واقعی را توصیف می‌کنند، که تا حد زیادی به شدت و به اینکه آیا پیوند شبه‌اجتماعی جایگزین یا الحاقی برای روابط رو‌در‌رو است بستگی دارد.

Find a Psychologist افزود که حداقل یک مطالعه‌ی استشهادی هیچ همبستگی بین تنهایی و قدرت تشکیل روابط شبه‌اجتماعی با شخصیت‌های صفحه‌نمایش توسط بیننده‌ها پیدا نکرد، که سایت می‌گوید این با فرض‌های قدیمی‌تر که تنها افراد تنها یا منزوی اجتماعی این پیوندها را تشکیل می‌دهند مخالفت دارد.

خلاصه

در میان تمام منابع، اجماع اینست که دنبال کردن خبرهای سلبریتی و احساس پیوند با یک شخص مشهور یک امتداد طبیعی از غرایز اجتماعی تکاملی و رفتار رسانه‌ای رایج است، نه لزوماً نشانه‌ی خللی عملکردی. پروفایل ریسک اساساً با شدت تغییر می‌کند: طرفداری معمولی کم کاستی دارد، درحالی‌که روابطی که جای تماس دنیای واقعی را می‌گیرند، یا اینکه ناگهانی از هم می‌پاشند وقتی‌که یک شخص مشهور از نظر ناپدید می‌شود، موارد‌ی هستند که محققان آنها را به عنوان موارد سزاوار توجه اشاره می‌کنند.