در 9 اکتبر 1963، ریزش زمینی حدود 270 میلیون متر مکعب به مخزن Vajont در شمال شرق ایتالیا فرو ریخت، موجی را فراتر از سد ایجاد کرد که 1917 نفر را کشت، که 400 نفر از آنها هرگز پیدا نشدند. سالروز 63 ام امسال نتایج علمی جدیدی درباره چگونگی شکست شیب و نزاع محلی تازه‌ای در مورد یک نیروگاه برنامه‌ریزی شده در نزدیکی محل آورد.
این نسخه ترجمهٔ ماشینی متن اصلی (English) است. خواندن متن اصلی
سد Vajont در مرز بین مناطق Veneto و Friuli-Venezia Giulia در شمال شرق ایتالیا قرار دارد و ساخت آن در سال 1959 تمام شد. طبق سازمان حماقت اجتماعی ملی ایتالیا، این سازمان مهم‌ترین پروژه مهندسی کشور برای تولید برق در آن زمان محسوب می‌شد، و بدون توجه کافی به عدم ثبات جیولوژیکی شیبهای اطراف مخزنی که در زیر کوه Toc ایجاد شد، ساخته شده بود.
در شب 9 اکتبر 1963، جرمی از سنگ و خاک که حدود 270 میلیون متر مکعب برآورد شد از دامنه شمالی کوه Toc جدا شد و در حدود یک دقیقه به مخزن سُرازیر شد، بر اساس حماقت اجتماعی. آب جابهجا شده، که حدود 50 میلیون متر مکعب برآورد شد، بر فراز بالای سد شتاب گرفت و به سمت دره Piave فرود آمد.
آمار تلفات
موج، شهر Longarone را تخریب کرد و روستاهای Erto و Casso را که نزدیک‌تر به مخزن واقع بودند، آسیب رساند. حماقت اجتماعی و خبرگزاری ایتالیایی CittaNuova هر دو تعداد تلفات تایید شده را 1917 نفر می‌دانند، حدود 400 قربانی هرگز پیدا نشدند. برخی منابع انگلیسی‌زبان که سالروز را پوشش میدهند، برآوردهای گستردهتری در محدوده حدود 2000 یا بیشتر فوت‌شده را نقل میکنند، که عدم قطعیت درباره قربانیانی را منعکس می‌کند که رسماً شناسایی نشدند.
آنچه تحقیقات جدید درباره فروپاشی می‌گویند
سالروز 63 ام امسال با کار علمی تازه درباره دلایل شکست شیب همپوشانی داشت. طبق CittaNuova، موسسه ملی ایتالیا برای اقیانوس‌شناسی و ژئوفیزیک تجربی (OGS) در Trieste، که با دانشگاه Parma همکاری می‌کند، در 7 اکتبر 2026 نتایج جدیدی ارائه داد که استدلال می‌کند ریزش زمین یک واقعه تنها نبود بلکه از دو بلوک سنگی با ترکیب متفاوت تشکیل شد که با سرعتهای متفاوت حرکت کردند.
در این روایت، بلوک دوم سریع‌تر، به طور موثر علیه آبی که قبلاً توسط ورود بلوک اول به مخزن افزایش یافته بود، فشار آورد و موج را تقویت کرد که در نهایت بر سد عبور کرد، بر اساس گزارش CittaNuova از مطالعه OGS و دانشگاه Parma.
نیروگاه متنازع علیه در نزدیکی سد
سالروز نزاع محلی را دوباره درباره نیروگاه برقآبی زیرزمینی پیشنهادی در نزدیکی محل سد شعله‌ور کرد. طبق خبرگزاری ایتالیایی IlNordest، شرکتی به نام Welly Red یک امکانات حدود 12 میلیون یورویی پیشنهاد کرده است که از ریزش آب 123 متری در زیر سد برای تولید حدود 13.3 میلیون کیلووات ساعت در سال استفاده می‌کند، با طراحی ساخت‌وساز که در داخل کوه مختفی بماند.
IlNordest گزارش میدهد که پروژه جوامع در سراسر دره را تقسیم کرده است: Erto و Casso، در بالادست سد، به طور کلی آن را به عنوان منبع توسعه اقتصادی محلی پشتیبانی کردند، در حالی که Longarone در پاییندست و استان گسترده Belluno آن را مخالفت کردند، نگران نقش محل به عنوان نشانه یادبود بودند. خبرگزاری گزارش میدهد که تصمیم منطقهای در ژوئن 2026 پروژه را از ارزیابی محیطی کامل معاف کرد، پس از آن گروه‌هایی از جمله "Vajont, il futuro della memoria" درخواست‌های تجدید نظر را با دادگاه اداری منطقهای ایتالیا (TAR) در سپتامبر و اکتبر 2026 فایل کردند که این تصمیم را به چالش می‌کشید.
این پول برای ما ضروری است
— Antonio Carrara، شهردار Erto، نقل شده توسط IlNordest
یادبود آسیب‌دیده
CittaNuova همچنین گزارش تخریب مرتبط با حافظه فاجعه را داد: در اواسط سپتامبر 2026، افراد نامشخصی تمثال کوچکی از مادر خدا را همراه با لوحه‌های یادآوری و ثبت قله، از بالای Croda Granda در شهرداری Gosaldo در استان Belluno برداشتند. این تمثال در ابتدا توسط داوطلبانی از Fossalta di Piave پس از فاجعه 1963 از ته رودخانه Piave بازیابی شده و بر روی قله به عنوان یادبود نصب شده بود؛ CittaNuova گزارش میدهد که بعداً در دره‌ای پیدا شد و یک عملیات هلیکوپتر برای بازیابی آن مورد نیاز بود.
فاجعه Vajont: ارقام کلیدی
شکل
مقدار
منبع
تاریخ
9 اکتبر 1963
حماقت اجتماعی ایتالیا
حجم ریزش
~270 میلیون م³
حماقت اجتماعی ایتالیا
آب جابهجا شده
~50 میلیون م³
حماقت اجتماعی ایتالیا
فوت‌های تایید شده
1917 (حدود 400 هرگز پیدا نشدند)
حماقت اجتماعی ایتالیا؛ CittaNuova
ارتفاع سد
بیش از 260 متر
حماقت اجتماعی ایتالیا
هزینه پیشنهاد نیروگاه جدید
~12 میلیون یورو
IlNordest
پرسش‌ها
چند نفر در فاجعه Vajont کشته شدند؟
سازمان حماقت اجتماعی ایتالیا و رسانههای ایتالیایی 1917 فوت تایید شده را گزارش میکنند، حدود 400 قربانی هرگز پیدا نشدند؛ برخی برآوردهای گستردهتری که در پوشش دیگری نقل شدهاند، حدود 2000 یا بیشتر را نشان میدهند.
چه چیزی باعث ریزش Vajont شد؟
طبق حماقت اجتماعی، سد و مخزن بدون توجه کافی به ساختار جیولوژیکی ناپایدار شیبهای اطراف کوه Toc ساخته شدند، که در 9 اکتبر 1963 فروپاشیدند.
تحقیق جدید 2026 چه چیز اضافی به داستان Vajont میافزاید؟
محققان از OGS و دانشگاه Parma نتایج در اکتبر 2026 ارائه دادند که نشان میدهد ریزشزمین شامل دو بلوک سنگی با ترکیب متفاوت بود که با سرعتهای متفاوت حرکت کردند، بلوک دوم علیه آب فشار آورد که قبلاً توسط اول جابهجا شده بود.
چرا نزاع بر سر نیروگاه جدید در Vajont وجود دارد؟
شرکتی نیروگاه برقآبی زیرزمینی را در نزدیکی سد پیشنهاد کرده است؛ جوامع بالادست مانند Erto آن را برای دلایل اقتصادی پشتیبانی میکنند، در حالی که Longarone پاییندست و استان Belluno آن را بر اساس دلایل یادبودی مخالفت میکنند و مخالفان درخواست تجدید نظر را با دادگاه اداری منطقهای ایتالیا فایل کردند.
جهان چگونه روایتش می‌کند
ایتالیاییمنافذ منطقهای ایتالیایی سالروز 63 ام را بر اساس دو نزاع محلی زنده: یافته‌های علمی جدید درباره مکانیک دوبلوک ریزشزمین از OGS و دانشگاه Parma، و شکاف محلی شدید بر سر نیروگاه برقآبی پیشنهادی در نزدیکی سد، با مخالفت Longarone در پاییندست و انجمن‌های یادبودی و حمایت بیشتر Erto و Casso در بالادست برای دلایل اقتصادی، پوشش میدهند.
جنگ سرد رقابتی بود که برای دهه‌ها بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی ادامه یافت، که پس از جنگ جهانی دوم آغاز شد و با فروپاشی شوروی در دسامبر 1991 پایان یافت. این جنگ هرگز به جنگی نظامی مستقیم بین دو ابرقدرت تبدیل نشد، اما تحالف‌ها، سیاست هسته‌ای و درگیری‌های منطقهای را شکل داد که اثرات آن، از ساختار ناتو گرفته تا تنش‌های آمریکا-روسیه، امروزه نیز قابل مشاهده است.
امپراتوری رومی در سال ۲۷ قبل از میلاد آغاز شد، زمانی که اگوستوس اولین امپراتور آن شد، بزرگ‌ترین وسعت قلمروی خود را در سال ۱۱۷ میلادی تحت تراجان دریافت کرد، و در غرب در سال ۴۷۶ میلادی پایان یافت، زمانی که اودتسر آخرین امپراتور رومولوس اگوستوس را از قدرت برانداخت. تاریخ‌نویسان بر مخلوط فشارهای نظامی، اقتصادی، سیاسی و خارجی در طول حدود دو قرن به عنوان دلایل تنزل آن اشاره میکنند.
نهضت یک جنبش فرهنگی بود که تقریباً از قرن چهاردهم تا هفدهم میلادی ادامه یافت، در فلورانس آغاز شد و علاقه به باستان‌شناسی یونانی و رومی را احیا کرد. این جنبش هنر، علم و دانش‌پژوهی اروپا را از طریق نوآوری‌هایی نظیر منظور خطی، نظریه دوار مرکزی خورشید کوپرنیک در سال 1543 و فن چاپ به هم بندی دوباره داد، که مورخان این تطورات را با گذار از اندیشه قرون وسطایی به اندیشه مدرن مرتبط می‌دانند.
دموکراسی به عنوان نظام حاکمیت شهروندی به آتن در حدود 508-507 پیش از میلاد برمی‌گردد، هنگامی که اصلاح‌گر کلیستنس ساختار دستوری شهر-ایالت را بازسازی کرد. از آنجا به طور نامنتظم از طریق نهادهای نمایندگی رومی، محدودیت‌های عصر قرون وسطی بر قدرت سلطنتی، نظریات روشن‌گری، و توسعه‌های بعدی حقوق سیاسی تا مخلوطی کنونی از دموکراسی‌های انتخاباتی و لیبرالی در سراسر جهان گسترش یافت.
