Jak muzea nabywają, konserwują i wystawiają artefakty: Przewodnik zza kulis

Tylko niewielka część tego, co posiada muzeum, jest kiedykolwiek wystawiana. Smithsonian Institution, na przykład, przechowuje ponad 54 miliony przedmiotów w swoim Museum Support Center w Suitland, Maryland, kompleksie pięciu budynków magazynowych zwanych potocznie «pods», każdy mniej więcej wielkości trzykondy-kładowego boiska do futbolu, zgodnie z wpisem Wikipedia o tym obiekcie. Reszta procesu — decyzja o tym, co wchodzi do kolekcji, jak jest to rejestrowane, gdzie jest przechowywane i przy jakim świetle może być bezpiecznie wystawione — przebiega według sekwencji, która jest w dużej mierze taka sama we wszystkich instytucjach na całym świecie.

Krok 1: Decyzja o nabyciu

Zanim cokolwiek wchodzi do stałej kolekcji muzeum, personel pyta, czy obiekt pasuje do określonej misji instytucji, czy jego historia właścicielstwa (proweniencja) jest udokumentowana i legalna, i czy muzeum może rzeczywiście opiekować się nim długoterminowo, zgodnie z wytycznymi zarządzania kolekcjami opublikowanymi przez CatalogIt. Większość obiektów przybywa jako dary, zakupy, zapisy, materiały zebrane w terenie lub transfery z innej instytucji, a każda ścieżka wymaga innego papierkowania — umów darowizny, paragonów zakupu, testamentów lub pozwoleń zbierania.

Krok 2: Rejestracja — prawnie część kolekcji

Rejestracja to formalne, prawne dodanie obiektu do stałej kolekcji muzeum, w przeciwieństwie do zwykłego posiadania go w budynku. Każdy zaakceptowany obiekt otrzymuje unikalny numer rejestracyjny, zazwyczaj zbudowany z roku i numeru sekwencyjnego — na przykład 2021.3 — z poszczególnymi przedmiotami w ramach jednego nabycia (takimi jak dwuczęściowy strój) otrzymującymi podnumery takie jak 2021.3.1 i 2021.3.2, wyjaśnia CatalogIt.

Krok 3: Katalogowanie i dokumentacja

Katalogowanie to odrębny, opisowy krok następujący po rejestracji. Personel zapisuje twórcę obiektu, datę, materiały, wymiary, stan, proweniencję i wszelkie istniejące raporty konserwacyjne do bazy danych kolekcji, tworząc szczegółowy rekord, na który będą polegać badacze i przyszły personel, zgodnie z tymi samymi wytycznymi CatalogIt.

Krok 4: Magazynowanie w warunkach kontrolowanych

Po katalogowaniu większość obiektów trafia do magazynu, a nie do galerii. W Museum Support Center Smithsonian temperatura jest generalnie utrzymywana na 70°F (plus lub minus 4 stopnie) i wilgotność względna 45% (plus lub minus 8%), zgodnie z Wikipedia, przy czym placówka zawiera również szklarnie do próbek botanicznych i zbiorniki dla 25 milionów okazów biologicznych zachowanych w płynie. Własne wytyczne ICOM dotyczące konserwacji kolekcji podkreślają regularną cyrkulację powietrza i czyste filtry HVAC w magazynach oraz rekomendują obszar kwarantanny z wyraźnie oznaczonymi półkami dla przychodzących lub zagrożonych obiektów, zanim dołączą do głównej kolekcji.

Krok 5: Konserwacja — stabilizacja, niekoniecznie restauracja

Konserwatorzy to specjaliści, zwykle posiadający zaawansowany stopień naukowy lub lata praktyki, których pracą jest badanie, dokumentacja, leczenie i zapobiegawcza opieka nad obiektami, zgodnie z przeglądem zawodu na conserv.io. Konserwacja dzieli się na dwie powiązane, ale odrębne działania: konserwacja zapobiegawcza, która zarządza otoczeniem obiektów — obudowy, zanieczyszczenia, wilgotność, światło — aby spowolnić degradację, zanim się zacznie; i restauracja, która jest leczeniem mającym na celu przywrócenie obiektowi wcześniejszego wyglądu i może dodać materiał nieoryginalny. Stabilizacja obiektu przy zachowaniu jak największej ilości oryginalnego materiału ma pierwszeństwo przed przywróceniem jego wyglądu, zgodnie z tym samym źródłem.

Kuratorzy i konserwatorzy mają inne, uzupełniające się role. Pytanie konserwatora to «jak opiekujemy się tym obiektem», podczas gdy pytanie kuratora to «co oznacza ten obiekt» — kuratorzy wnoszą wiedzę przedmiotową (historia sztuki, antropologia, archeologia), zajmują się nabytkami i badaniami oraz kształtują wystawy, zaznacza conserv.io.

Krok 6: Wystawienie — światło jest głównym wrogiem

Gdy obiekt ostatecznie trafia na wystawę, ekspozycja na światło jest ściśle ograniczona i mierzona w luksach, ze skumulowaną szkodą śledzoną w «luksach-godzinach» (poziom oświetlenia w luksach pomnożony przez godziny ekspozycji), zgodnie z biuletynem technicznym Conservation Center for Art and Historic Artifacts (CCAHA). Zalecane maksymalne poziomy oświetlenia różnią się w zależności od wrażliwości materiału.

Światło ultrafioletowe jest traktowane osobno, ponieważ niesie więcej energii niż światło widzialne i powoduje nieproporcjonalną szkodę. CCAHA cytuje maksymalny dopuszczalny poziom UV 75 mikrowatów na lumen we wszystkich kategoriach, z 0–10 mikrowatów na lumen jako osiągalnym celem przy użyciu nowoczesnego filtrowania i opraw LED.

Wytyczne konserwacji ICOM dodają praktyczne reguły wystawiania: gabloty ekspozycyjne powinny być dokładnie oczyszczone przed ponownym otwarciem dla publiczności, roztwory czyszczące nigdy nie mogą kontaktować się z samymi artefaktami, a tylko wyszkoleni konserwatorzy powinni obsługiwać obiekty, gdy znajdują się na wystawie — przykładowo dezynfektanty na bazie alkoholu mogą uszkodzić materiały takie jak Plexiglas lub lakier szellakowy.

Dlaczego sekwencja jest ważna

Zalecenia ICOM dotyczące konserwacji kolekcji muzealnych traktują dokumentację, kontrolowane magazynowanie, ostrożne obchodzenie się i ograniczoną wystawę nie jako oddzielne problemy, ale jako części jednej odpowiedzialności długoterminowej: utrzymanie obiektów użytecznych do badań i wystawienia przy jednoczesnej minimalizacji szkód, które każdy etap może spowodować. Każdy krok opisany powyżej — prawna rejestracja, szczegółowe katalogowanie, magazynowanie w kontrolowanym klimacie, konserwacja z minimalną ingerencją i wystawienie z ograniczoną ekspozycją na światło — istnieje, aby uczynić możliwym to dalsze wykorzystanie.