Co to są asteroidy? Formacja, skład i jak je zaobserwować

Asteroidy to małe, skalne ciała orbitujące wokół Słońca, ale nigdy nie osiągnęły wystarczającej wielkości, aby stać się planetami. Według NASA, są to pozostałości powstałe podczas formowania się Układu Słonecznego mniej więcej 4,6 miliarda lat temu, a agencja zauważa, że czasami są one nazywane planetami drobnymi.

Większość asteroid krąży wokół Słońca w głównym pasie asteroid, czyli szerokim regionie między Marsem a Jowiszem. NASA szacuje, że pas ten zawiera między 1,1 a 1,9 miliona asteroid o rozmiarze większym niż 1 kilometr, plus wiele mniejszych fragmentów. Inne populacje obejmują obiekty bliskie Ziemi, których orbity zbliżają je do naszej planety; trojany, które dzielą orbitę planety w grawitacyjnie stabilnych punktach; oraz asteroidy przecinające Ziemię, których tory przecinają orbitę Ziemi.

Jak powstały asteroidy

Według NASA, asteroidy to materiał wczesnego Układu Słonecznego, który nigdy nie połączył się w planetę, głównie dlatego, że grawitacja Jowisza zakłóciła ten proces w regionie między Marsem a Jowiszem. Niektóre asteroidy doświadczyły wystarczającego wewnętrznego nagrzewania po utworzeniu, aby częściowo stopić się, proces zwany różnicowaniem, w którym cięższe żelazo opadało do środka, a lżejszy materiał bazaltowy unosił się na powierzchnię.

Westa, druga co do masy obiekt w pasie asteroid, jest jasnym przykładem. NASA stwierdza, że Westa powstała w ciągu 1 do 2 milionów lat od narodzin Układu Słonecznego, wystarczająco wcześnie, aby krótkotrwałe izotopy radioaktywne nagrzewały ją i dzieliły ją na skorupę, płaszcz i jądro - podobnie jak Ziemia. Sama Westa stanowi prawie 9% całkowitej masy wszystkich asteroid w głównym pasie.

Z czego są zrobione asteroidy

NASA klasyfikuje większość asteroid na trzy szerokie klasy składu na podstawie odbitego światła i gęstości.

Asteroida czy planeta karłowata? Przypadek Ceres

Ceres, odkryta w 1801 roku, jest największym obiektem w pasie asteroid i była klasyfikowana jako asteroida przez większość dwóch stuleci. Według NASA, naukowcy ponownie sklasyfikowali ją jako planetę karłowatą w 2006 roku, ponieważ jest znacznie większa i znacznie różni się od swoich skalnych sąsiadów. Statek kosmiczny Dawn NASA zaczął orbitować Ceres w 2015 roku.

Jak obserwować asteroidy

W przeciwieństwie do planet, asteroidy nie pokazują dysku przez sprzęt amatorski - wyglądają jak zwykłe punkty światła, dlatego jedynym sposobem potwierdzenia obserwacji jest śledzenie ruchu na tle nieruchomych gwiazd. Przewodnik obserwacyjny Astronomy.com rekomenduje naszkicowanie lub sfotografowanie pola gwiazd wokół przewidywanej pozycji i sprawdzenie tego samego miejsca noc lub dwie później, aby zobaczyć, która "gwiazda" się przesunęła.

1. Wybierz cel w pobliżu opozycji, gdy asteroida znajduje się po przeciwnej stronie Słońca na niebie Ziemi i w jej najbliższym, najjaśniejszym punkcie; w tym czasie jej pozorny ruch na tle gwiazd jest powolny, często około połowy stopnia na dzień, co ułatwia śledzenie początkującym.
2. Wyszukaj jej przewidywaną pozycję na twoją datę i lokalizację, używając mapy szukania lub usługi efemeryd, takiej jak usługa utrzymywana przez Centrum Małych Planet Międzynarodowej Unii Astronomicznej.
3. Dobierz sprzęt do jasności: dziesiątki asteroid pasa głównego osiągają około wielkości 10,5 w opozycji, w zasięgu małego refraktora klasy 2-4 cale lub lornetki dla najjaśniejszych, takich jak Westa.
4. Zarejestruj pole gwiazd - rysunkiem lub zdjęciem - wokół oczekiwanego miejsca asteroidy.
5. Wróć do tego samego pola noc lub dwie później; obiekt, który przesunął się na tle nieruchomych gwiazd, to asteroida.
6. Dla szybko poruszających się asteroid bliskich Ziemi przelatujących blisko Ziemi, oczekuj słabszych wielkości (często około 14 lub ciemniejszych) i ruchu widocznego w ciągu jednej nocy, co wymaga większego teleskopu, około 11 cali apertury lub więcej.

Westa i 8 Flora są często wymieniane jako dostępne cele startowe dla początkujących ze względu na ich względną jasność podczas korzystnych opozycji, według Astronomy.com.

Dlaczego ma to znaczenie podczas Światowego Tygodnia Kosmicznego

Organizacja Narodów Zjednoczonych co roku obchodzi Światowy Tydzień Kosmiczny od 4 do 10 października, upamiętniając start Sputnika 1 w 1957 roku i wejście w życie Traktatu o kosmosie w 1967 roku. ONZ opisuje to jako największe roczne wydarzenie kosmiczne na świecie, organizowane w celu budowania społecznego zrozumienia nauki o kosmosie i zachęcania udziału w zajęciach astronomii i STEM. Wydanie 2026 nosi hasło "Rewolucja rakiet", skupiające się na rosnącej liczbie komercyjnych i krajowych podmiotów startujących w kosmos, według ONZ i organizatorów imprezy.