Zelenski, Trump'ın Putin'le Yaptığı Dizel Anlaşmasına Karşı Çıktı: Savaşı Uzatacağı Uyarısında Bulundu

Kyiv Independent ve Yahoo Finance'in haberine göre, Başkan Donald Trump 9 Ekim 2026'da Truth Social üzerinden Rusya'nın Amerika Birleşik Devletleri'ne ve küresel piyasalara aşamalı olarak dizel yakıtı tedarik etmeyi kabul ettiğini açıkladı. ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi (OFAC), aynı gün Rus dizel ihracatının dünya piyasalarına geri dönmesine izin veren geçici bir genel lisans yayımladı; bu adım, Moskova'nın enerji sektörünü hedef alan yaptırım rejiminin bir kısmını tersine çevirdi; her iki haber kaynağı da bu bilgiyi doğruladı.

Anlaşma neleri kapsıyor

Kyiv Independent ve Al Jazeera'nın, Trump'ın kendi paylaşımına atıfla bildirdiğine göre Trump, Rusya'nın hemen 300.000 tondan fazla dizel göndereceğini, bunu Kasım ayında 500.000 ton ve kısa süre sonra 1 milyon tonun takip edeceğini, Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak ise ek 3 milyon tonun söz konusu olabileceğini söyledi. Yahoo Finance, planlanan toplam hacmi yaklaşık 4,8 milyon ton, yani kabaca 36 milyon varil olarak verdi.

Trump, ABD'nin Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini yeni Rus arzıyla birleştirmenin dizel fiyatlarını büyük ölçüde düşüreceğini savundu, Kyiv Independent bildirdi. Kremlin özel temsilcisi Kirill Dmitriev ise Rusya-ABD'nin dizel ve enerji alanındaki iş birliğinin dünyaya fayda sağlayacağını söyledi, Al Jazeera'ya göre.

Dizel fiyatları neden yükseldi

Açıklama, dünya çapında dizel fiyatlarının sert biçimde yükseldiği bir dönemde geldi. Al Jazeera ve Yahoo Finance, AAA verilerine atıfla ABD'de ortalama dizel fiyatının galon başına yaklaşık 6,27-6,28 dolar olduğunu, bunun bir önceki yıla kıyasla yaklaşık %70-71 daha yüksek olduğunu bildirdi. Al Jazeera bu artışı İsrail-İran savaşının yakıt piyasalarında yarattığı kesintiye bağlarken, Yahoo Finance Rusya'nın Temmuz ayında Ukrayna'nın rafinerilerine yönelik drone saldırılarının ardından dizel ihracatının büyük bölümünü durdurduğunu ve ihracat yasağını 31 Ekim'e kadar uzattığını bildirdi. Askıya alma öncesinde Rusya dünyanın en büyük ikinci dizel ihracatçısıydı, Yahoo Finance'in belirttiğine göre.

Yahoo Finance ayrıca ABD ham petrol fiyatlarının Trump'ın açıklamasının ardından hemen yaklaşık %1 düştüğünü, ardından bu düşüşün kabaca yarısını geri kazandığını, taahhüdün ise 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinden dört haftadan daha az bir süre önce geldiğini bildirdi.

Zelenski'nin itirazı

Kyiv Independent, Zelenski'nin bu anlaşmanın Rusya'nın savaş çabalarını beslediğini söylediğini ve ABD yönetimini, Ukrayna'nın müzakere heyetini bir paravan olarak kullanırken aynı zamanda Rusya'nın savaşını finanse etmeye yardımcı olmakla suçladığını bildirdi.

Demócrata'ya göre Zelenski, yaptırımların gevşetilmesinin Rusya'nın daha fazla insan öldürmesine ve savaşı uzatmasına imkan tanıdığını, Moskova'nın Amerika Birleşik Devletleri'ne duyduğu saygıyı da azalttığını söyledi. Bu türden bir gevşetmenin barış getirmediğini belirterek, Rusya'nın dizel anlaşmasına daha fazla saldırıyla karşılık vereceği uyarısında bulundu.

Ukrayna'nın karşı önerisi

Kyiv Independent ve Demócrata, Zelenski'nin bir alternatif önerdiğini bildirdi: Rusya, Ukrayna'nın enerji altyapısına saldırmayı durdurursa Ukrayna da Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını durduracaktı. Kyiv Independent, dizel açıklamasının Florida'da sürmekte olan barış müzakereleri sırasında geldiğini belirtti.

Henüz belirsiz olan noktalar

İncelenen kaynakların hiçbiri, Trump'ın kamuya açık açıklamaları ve OFAC lisansı dışında yasal olarak bağlayıcı yazılı bir anlaşmadan bahsetmiyor; ayrıca ABD Dışişleri Bakanlığı veya Hazine Bakanlığı'ndan lisansı doğrulamanın ötesinde bir yanıt da bildirilmiyor. Mevcut haberlere göre Rusya'nın ilk 300.000 tonluk dilimi sevk etmeye başlayıp başlamadığı da henüz belirlenmemiş durumda.