چگونه دانشمندان از ترمیم آتشفشان ها پیش بینی می کنند و جوامع را از پیش هشدار می دهند

چرا این خبر در اخبار است

آناک کاراکاتاو، جزیره آتشفشانی که در تنگه سوندا بین جاوه و سومطرا پس از فوران کاراکاتاو سال 1883 بوجود آمد، فوران بزرگی را در روز شنبه 6 سپتامبر 2026 و سپس حداقل سه فوران دیگر در صبح سه شنبه 8 سپتامبر تولید کرد، طبق گزارش الجزیره.

خاکستر آتشفشانی زیرساخت های حیاتی فرودگاه ها در سراسر جاوه و سومطرا را پوشاند. پنج فرودگاه، از جمله فرودگاه بین المللی اصلی جاکارتا سوکارنو-هاتا، تعطیل شد و سپس در روز سه شنبه مجدداً باز شد پس از آنکه تیم پیمانکاران خاکستر را از باند و تاسیسات پاک کرده بود، طبق گزارش الجزیره. وزیر حمل و نقل اندونزی دودی پورواگاندی گفت که هواپیماهای حمل و نقل ابتدا فعالیت خود را از سر گرفتند در حالی که هواپیماهای مسافری منتظر بررسی ها بودند.

الجزیره گزارش دادند که اختلال بیش از 340,000 مسافر و تقریبا 2,900 پرواز را تحت تأثیر قرار داد. رئیس سازمان زمین شناسی اندونزی لانا ساریا گفت که تأثیر از فورانهای قبلی آناک کاراکاتاو کوچک تر بود اما نظارت ادامه خواهد یافت.

خواندن نشانه های هشدار آتشفشان قبل از فوران

برنامه مخاطرات آتشفشانی سازمان تحقیقات زمین شناسی آمریکا دو ر��ش مکمل برای پیش بینی را توصیف می کند. ارزیابی های بلند مدت انجام ها اندازه، فرکانس و سبک فورانهای قبلی آتشفشان را فهرست می کنند تا خطر اساسی آن را تعیین کنند. پیش بینی کوتاه مدت سپس انحرافات بی درنگ از نحوه رفتار همان آتشفشان را هنگام ساکن بودن نظارت می کند.

• لرزه خیزی: ازدحام ها، تغییرات فرکانس یا تغییر مکان زلزله های کوچک می تواند نشان دهد کاما یا سیال زیر زمین حرکت می کند، طبق سازمان تحقیقات زمین شناسی آمریکا.
• تغییر شکل زمین: متورم شدن یا فرونشست در هنگام تجمع کاما می تواند بر روی زمین و از بالا تشخیص داده شود، سازمان تحقیقات زمین شناسی آمریکا می گوید.
• انتشار گازها: تغییرات در طبیعت یا نرخ انتشار گاز نشان دهنده کاما از تشکیل است، طبق سازمان تحقیقات زمین شناسی آمریکا.
• تصاویر حرارتی و ماهواره ای: ناهنجاری های حرارتی و نقاط داغ فوهه نیز از راه دور بین بازدیدهای زمینی ردیابی می شوند، همانطور که در سابقه نظارت خود آناک کاراکاتاو دیده می شود.

سازمان تحقیقات زمین شناسی آمریکا می گوید آتشفشان ها معمولا مرحله هشدار طولانی تری را قبل از فوران نسبت به بسیاری از دیگر خطرات طبیعی فراهم می کنند. پیش بینی کنندگان از 'درختان رویداد' احتمالی استفاده می کنند — نمودارهای شاخه دار از سناریوهای ناآرامی احتمالی و احتمالات آن ها — که مستمر به روز رسانی می شوند زیرا داده های نظارت جدید می رسند، در کنار مدل های فیزیکی و عددی چگونه خاکستر، جریان های پیروکلاستیک یا درهم یا گل لج گسترش می یابند.

سیستم هشدار چهار سطحی اندونزی در عمل

سازمان زمین شناسی اندونزی (PVMBG) آتشفشان ها را بر اساس چهار سطح هشدار رتبه بندی می کند، همانطور که توسط لیپوتان6 توصیف شده است: سطح اول، عادی، تقلب های معمول را پوشش می دهد که فعالیت افزایش یافته را نشان نمی دهد؛ سطح دوم، وسپادا، به معنی نشانه های اولیه فعالیت افزایش یافته مشاهده یا ثبت شده است، با هر گونه فوران تنها ناحیه نزدیک دهانه را تهدید می کند؛ سطح سوم، سیاجا، هنگامی که افزایش قابل توجه در فعالیت یا فوران ناحیه اطراف دهانه را تهدید می کند بدون اینکه هنوز شهرک ها را تهدید کند، اعمال می شود؛ و سطح چهارم، آواس، زمانی استفاده می شود که افزایش قابل توجه در فعالیت یا فوران شهرک های اطراف آتشفشان را تهدید می کند. لیپوتان6 توجه می دهد که سطح یکسان می تواند مخاطر واقعی متفاوتی را در آتشفشان های مختلف به معنی باشد و اینکه هشدارها توسط وزارت انرژی و منابع معدنی صادر می شود و از طریق دولت های منطقه ای منتقل می شود.

سابقه خود آناک کاراکاتاو نشان می دهد سیستم در عمل. طبق سایت نظارت آتشفشان The Watchers، PVMBG آتشفشان را از سطح دوم به سطح سوم در 2 جولای 2026 ساعت 16:30 وقت محلی (09:30 UTC) بالا برد، بعد از فورانی در آن روز که ستون خاکستری را حدود 200 متر بالای قله فرستاد. در دوره 16 ژوئن تا 2 جولای، ابزارها 740 زلزال تنفسی، 247 زلزال فرکانس کم و 520 زلزال هیبرید یا چند مرحله ای را ثبت کردند، در حالی که ماهواره ها تولید ثانی اکسید گوگرد و ناهنجاری های حرارتی از 1 ژوئن و نقاط داغ دهانه از 10 ژوئن را گزارش دادند، طبق گزارش The Watchers. مقامات منطقه محدودیت 3 کیلومتری اطراف دهانه فعال را تعیین کردند.

The Watchers همچنین توجه می دهد چرا آناک کاراکاتاو نظارت اضافی را جذب می کند: شکست پهلو در 22 دسامبر 2018 سونامی را راه انداخت که 437 نفر را در سواحل جاوه غربی و سومطرا جنوبی کشت، بنابراین فورانها در این آتشفشان خاص تحقیقات جداگانه خطر سونامی را علاوه بر هشدارهای خاکستر و پرتابی استاندارد تحریک می کند.

نگاه داشتن هواپیماها از خاکستر

سطح های هشدار مبتنی بر زمین مردم نزدیک آتشفشان را محافظت می کند، اما ستون های خاکستری بسیار فراتر از هر منطقه محدوده سفر می کند. طبق ویکی پدیا، نه مرکز مشاوره رماد آتشفشانی منطقه ای (VAACs) — در انکوریج، بوئنوس آیرس، داروین، لندن، مونترال، توکیو، تولوز، واشنگتن و ولینگتون — جهان را بین آن ها تقسیم می کند و هر گاه فوران هوانوردی را تهدید کند مشاوره صادر می کند، بر اساس تصاویر ماهواره ای، گزارش های زمینی و گزارش های خلبان و مدل های پراکندگی خاکستری.

آژانس هواشناسی ژاپن، که مرکز مشاوره توکیو را ادارهی می کند، فرآیند را با جزئیات بیشتر توصیف می کند: پیش بینی کنندگان داده های باد را از مدل آب و هوای جهانی JMA به مدل حمل رماد آتشفشانی وارد می کنند تا پیش بینی کنند ستون 6، 12 و 18 ساعت در آینده کجا خواهد بود، سپس هشدارها را حداقل هر شش ساعت صادر می کنند — معمولا در 00، 06، 12 و 18 UTC — در حالی که خاکستر بر روی ماهواره مرئی است، اغلب اگر شرایط تغییر کند. این هشدارها به شرکت های هوایی، مقامات هوایی و دفاتر نظارت هواشناسی می رسند، که از آن ها برای تهیه هشدارهای برنامه ریزی پرواز استفاده می کنند که خلبانان به آن تکیه می کنند، JMA می گوید.

این لایه هشدار هوایی بین المللی جداگانه از، اما با سطح های هشدار زمینی PVMBG کار می کند — با هم آن ها توضیح می دهد چگونه فوران در جزیره کم جمعیت می تواند هنوز صدها هزار مسافر را در فرودگاه های صدها کیلومتر دور متوقف کند، همانطور که در فرودگاه سوکارنو-هاتا جاکارتا در سپتامبر 2026 اتفاق افتاد.