چگونه کوه‌های زباله ذغال‌سنگ در شمال فرانسه به جاه‌گاه میراث جهانی یونسکو تبدیل شدند

از زباله‌های صخری تا قله‌های دوقلو

در لوس‌آن‌گوهیل، شهری کوچک در استان پا‌دوکاله نزدیک لنز در شمال فرانسه، دو پشته مخروطی‌شکل از زباله‌های معدن‌کاری ذغال‌سنگ بر فراز زمین‌های کشاورزی تخت‌و‌هموار برخاسته‌اند. به‌نام تریل‌های دوقلوی چاه معدن سابق فوس ۱۱‌-‌۱۹ شناخته می‌شوند، حدود ۱۸۶ متر بالای سطح دریا - یعنی حدود ۱۵۰ متر بالای سرزمین‌های اطراف - قد دارند که آن‌ها را در میان بلندترین انبوه‌های زباله معدن‌کاری اروپا قرار می‌دهد، بنابه گزارش سایت اسپانیایی خاتاکا و اداره گردشگری استان پا‌دوکاله.

بنابه اداره گردشگری، اکثر حدود ۲۴ میلیون متر مکعب سنگ زباله‌ای که در ۹۰ هکتار پراکنده است، عمدتاً بین سال‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ ریخته شد، با یک تپه‌ی متصل با سقف‌ی صاف که در سال ۱۹۷۰ اضافه شد. خاتاکا گزارش می‌دهد که ریختن زباله در این منطقه خاص تا سال ۱۹۸۶ پایان یافت، زمانی‌که چاه معدن ترک‌ شد.

به‌جای تسطیح تپه‌ها، آن‌گونه‌که در جاهای دیگر رخ داد، شهردار آن زمان، مارسل کارون، که لوس‌آن‌گوهیل را از ۱۹۷۷ تا ۲۰۰۱ رهبری کرد، تصمیم گرفت آن‌ها را برپا بگذارد، بنابه گزارش خاتاکا. نشنال جئوگرافیک یادآوری می‌کند که مقامات در جاهای دیگر حوضه معدن‌کاری سعی کردند از پاشش هوایی برای اجبار گیاهان بر روی شیب‌های مشابه استفاده کنند پیش از اینکه این روش را کنار گذاشته و بر تعافی خودبخودی تریل‌ها تکیه کنند.

اقلیم مدیترانه‌ای ریز در شمال فرانسه

تپه‌ها عمدتاً از سنگ‌ریزه تیره و شیل ساخته‌شده‌اند که تشعشع خورشیدی را جذب می‌کنند و شرایط گرم‌تر و خشک‌تری نسبت به زمین‌های کشاورزی اطراف ایجاد می‌کنند، بنابه گزارش خاتاکا. این شرایط اجازه داد تا گیاهان نوع مدیترانه‌ای بسیار شمال‌تر از محدوده معمول خود ریشه بزنند، از جمله ارکیده‌های وحشی، به‌همراه حشرات و خزندگان متنوع. خاتاکا ۱۹۰ گونه گیاهی و ۱۵۹ گونه حیوانی را در تریل‌های ۱۱/۱۹ شمارش می‌کند و منطقه را نقطه استراحتی برای پرندگان مهاجر توصیف می‌کند.

نشنال جئوگرافیک گزارش می‌دهد که تریل‌ها گونه‌هایی مثل بلبل شب اروپایی و قورباغه ناتارجاک را نیز میزبانی می‌کنند، گونه‌ای که بیشتر با زیستگاه‌های ساحلی وابسته است. اداره گردشگری پا‌دوکاله اضافه می‌کند که گیاهانی که معمولاً در این منطقه یافت نمی‌شوند، از جمله خشخاش‌های شاخ‌دار، خود را بر روی شیب‌ها قرار داده‌اند.

یک بررسی جداگانه و متأخرتر که کل بخش‌داری لوس‌آن‌گوهیل را پوشش می‌دهد، نه تنها تریل‌های ۱۱/۱۹، ۴۶۰ گونه گیاهی، ۱۱۷ گونه پرنده، و ۲۷ گونه پستاندار را تا پایان سال ۲۰۲۳ ثبت کرد، بنابه بخش‌داری، که به ارزیابی تنوع‌زیستی انجام‌شده توسط انجمن CPIE Chaîne des Terrils اشاره می‌کند. بخش‌داری یک تنوع ارکیده‌ی نادیده و گیاه‌انجیری را در میان گونه‌های محافظت‌شده‌ی یافت‌شده محلی فهرست می‌کند، سنجاب‌های قرمز و خار‌موشکها را عام توصیف می‌کند، و گسترش درجه‌بندی ژاپنی تهاجمی را به‌عنوان نگرانی‌ای در حال ظهور برجسته می‌سازد.

ثبت‌شدگی میراث جهانی یونسکو

در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۲، یونسکو حوضه معدن‌کاری نورد‌پا‌دوکاله را در فهرست میراث جهانی ثبت کرد، اشاره به اهمیت فرهنگی پیوسته‌ی این منطقه به‌عنوان تجسدی از گذشته‌ی صنعتی اروپا، بنابه اداره گردشگری پا‌دوکاله و نشنال جئوگرافیک. ثبت‌شدگی زیرساخت‌های معدن‌کاری را در سرتاسر حوضه گسترده پوشش می‌دهد، نه تنها تریل‌های لوس‌آن‌گوهیل.

نشنال جئوگرافیک گزارش می‌دهد که حوضه در مجموع حدود ۲.۴ میلیارد تن ذغال‌سنگ بین سال‌های ۱۷۲۰ و ۱۹۹۰ تولید کرد، حدود نیمی از تولید ذغال‌سنگ فرانسه را بین سال‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۶۰ تأمین کرد و به بازسازی پس‌ازجنگ کشور کمک کرد؛ آخرین معدن در حوضه در سال ۱۹۹۰ بسته شد.

دسترسی عموملی به تریل‌های لوس‌آن‌گوهیل محدود باقی‌مانده است. اداره گردشگری پا‌دوکاله می‌گوید یکی از دو قله کاملاً محافظت‌شده و برای بازدیدکنندگان بسته است، در حالی‌که دومی می‌تواند از طریق دو نقطه دیدبان مشخص شده که بر معالم شامل ورزشگاه بولاار‌دلیس و موزه لوور‌لنز نظارت دارند قابل دسترسی است.

گردشگری و بازیابی اقتصادی

موزه لوور‌لنز در سال ۲۰۱۲ در محل معدن ذغال‌سنگ سابقی نزدیک لنز گشایش یافت و شامل باغی ساخته‌شده‌ی بر روی تپه‌ی خاک‌ریزه‌ی تسطیح‌شده است، بنابه نشنال جئوگرافیک. منطقه ۱۱/۱۹ در لوس‌آن‌گوهیل خود به مرکز دیدار بدل شده است که پیاده‌روی‌های راهنماشده و جلسات درمان هنری یا مراقبت را ارائه می‌دهد، در حالی‌که سایر زمین‌های معدن‌کاری سابقی در حوضه اکنون مسیرهای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، یک دامن اسکی مصنوعی، یک مسیر دو‌دویی فوق‌العاده و یک باغ‌انگور را که محلی به‌نام 'شاربنه' می‌شناسند میزبانی می‌کنند.

نشنال جئوگرافیک همچنین گزارش می‌دهد که بیکاری در لنز از ۱۵.۵% در سال ۲۰۰۹ به ۹.۴% در اوایل سال ۲۰۲۱ (تعدیل‌شده برای پاندمی) کاهش یافت، به‌همراه رشد کسب‌وکار توریسم کوچک و اگروتوریسم در منطقه.