Przez około 1500 lat lądowe szlaki karawanowe znane jako Jedwabny szlak i równoległe szlaki morskie przez Ocean Indyjski łączyły Chiny, Indie, Persję, Arabię, Afrykę i Europę. Towary takie jak jedwab, przyprawy, ceramika i szkło rozprzestrzeniały się wraz z religiami, technologiami i chorobami, przekształcając gospodarki i kultury na wszystkich kontynentach, które dotykały.
Ta wersja jest tłumaczeniem maszynowym oryginału (English). Przeczytaj oryginał
Termin "Jedwabny szlak" opisuje sieć lądowych szlaków handlowych, które łączyły Chiny ze światem śródziemnomorskim, formalnie ukształtowując się około 130 roku p.n.e. za czasów chińskiej dynastii Han i pozostając aktywnym do 1453 roku n.e., kiedy kontrola przez Imperium Osmańskie kluczowych przejść zakłóciła bezpośrednią handel między Wschodem a Zachodem, zgodnie z Encyklopedią Historii Świata.
Równolegle istniała osobna sieć szlaków morskich, znana dzisiaj jako Morski Jedwabny szlak, która łączyła Azję Południowo-Wschodnią, Azję Wschodnią, subkontynent indyjski, Półwysep Arabski, wschodnią Afrykę i Europę od około II wieku p.n.e. do XV wieku n.e., zgodnie z artykułem Wikipedii o Morskim Jedwabnym szlaku, cytując historyczne i archeologiczne badania na ten temat.
Sieć lądowa
Zgodnie z National Geographic Education, Jedwabny szlak rozciągał się na około 6437 kilometrów (4000 mil) przez pustynie i pasma górskie, w tym pustynię Gobi i Pamiry. Nie był to pojedynczy szlak, ale sieć połączonych ścieżek; niewielu kupców podróżowało na całej jego długości, zamiast tego przekazując towary wzdłuż łańcucha regionalnych handlowców.
Towary poruszały się w obu kierunkach. National Geographic Education donosi, że jedwab, jadeit, drogocenne kamienie, porcelana, herbata i przyprawy podróżowały na zachód z Azji, podczas gdy konie, artykuły szklane, tekstylia i wyroby przemysłowe poruszały się na wschód. Encyklopedia Historii Świata dodaje, że szlaki również przewoziły papier i proch z zachodu na wschód, obok broni i metali poruszających się w inny sposób.
Encyklopedia Historii Świata wymienia główne potęgi, które kontrolowały lub czerpały zyski z części szlaku w ciągu czasu: dynastię Han w Chinach, Królestwo Greco-Bakteryjskie, Imperium Partyjskie (które działało jako główny pośrednik między Wschodem a Zachodem) i później Cesarstwa Rzymskie i Bizantyjskie, zanim wzrost Imperium Osmańskiego ograniczył bezpośredni dostęp lądowy w 1453 roku.
Idee, religie i choroby również się rozprzestrzeniały
Szlaki handlowe przewoziły więcej niż towary. Zgodnie z Encyklopedią Historii Świata, wymiana wzdłuż Jedwabnego szlaku rozciągała się na sztukę, religię, filozofię, technologię, język, naukę i architekturę, obok zwykłego przepływu towarów. Buddyzm i później islam rozprzestrzeniały się na nowe regiony częściowo poprzez te sieci handlowe, zauważa źródło.
Sztuka, religia, filozofia, technologia, język, nauka, architektura i każdy inny element cywilizacji były wymieniane wzdłuż tych szlaków.
— Encyklopedia Historii Świata
Ta sama łączność niosła zagrożenia. Encyklopedia Historii Świata zauważa, że dżuma pęcherzowata z 542 roku n.e. rozprzestrzeniała się częściowo wzdłuż sieci Jedwabnego szlaku, ilustrując, jak szlaki transmitowały patogeny tak łatwo, jak towary i idee.
Szlaki morskie
Handel morski przez Ocean Indyjski i Morze Południowochińskie poprzedzał i przetrwał większość sieci lądowej. Artykuł Wikipedii o Morskim Jedwabnym szlaku opisuje wczesnych uczestników, w tym marynarzy Austronezyjskich z Azji Południowo-Wschodniej na statkach ze szytych desek i powiązanymi wyrostkami, obok kupców perskich i tamilskich, którzy przewozili ceramikę, szkło, koraliki, klejnoty, kość słoniową, drewna aromatyczne, metale, tekstylia i jedwab między portami.
Główne centra portowe wymienione w tym samym źródle obejmują Guangzhou i Quanzhou w Chinach i Cieśninę Malakki, wąskie gardło kontrolowane w różnych czasach przez imperia Srivijaya a później Majapahit. Od około X wieku chińska dynastia Song rozszerzała własne budowanie statków oceanicznych, zwiększając bezpośrednią chińską partycypację w handlu morskim, podczas gdy arabscy kupcy dhow pomagali rozprzestrzeniać islam poprzez porty Azji Południowo-Wschodniej.
Chińskie floty skarbów
Handel morski osiągnął znaczący szczyt na początku XV wieku. Zgodnie z The Mariners' Museum and Park, Cesarz Zhu Di (Cesarz Yongle) polecił budowę ogromnej floty w 1403 roku i mianował admirała Zheng He do jej dowodzenia. Zheng He kierował siedmioma ekspedycjami między 1405 a 1433 rokiem, z samą pierwszą podróżą rozmieszczającą około 208 statków, w tym 62 statki skarbów, i ponad 27 800 członków załogi.
Floty żeglowały przez Morze Południowochińskie, Ocean Indyjski, Morze Arabskie i Morze Czerwone, zachodząc do portów w Wietnamie, Jawie, Sumatrze, Indiach, Malediwach, Zatoce Perskiej i wschodnim wybrzeżu Afryki, w tym dzisiejszych Somalii i Kenii, zgodnie z The Mariners' Museum. Większość historyków cytowanych przez muzeum dochodzi do wniosku, że podróże miały na celu przede wszystkim wykazanie prestiżu dynastii Ming, obok celów dyplomatycznych i handlowych.
Ekspedycje zakończyły się po śmierci ich cesarskiego patrona i później samego Zheng He podczas siódmej podróży w 1433 roku, po czym dwór Ming wstrzymał dalsze państwowe podróże oceaniczne, zgodnie z The Mariners' Museum.
Dwie porównywane sieci
Jedwabny szlak lądowy a morski
Cecha
Jedwabny szlak lądowy
Morski Jedwabny szlak
Przybliżony okres aktywności
130 p.n.e. – 1453 n.e.
II wiek p.n.e. – XV wiek n.e.
Przybliżona długość
~6437 km (4000 mil)
Tysiące km przez Ocean Indyjski i Morze Południowochińskie
Główne towary handlowane
Jedwab, jadeit, porcelana, herbata i przyprawy poruszające się na zachód z Azji; konie, artykuły szklane, tekstylia i wyroby przemysłowe poruszające się na wschód
Ceramika, szkło, koraliki, klejnoty, kość słoniowa, drewna aromatyczne, metale, tekstylia w tym jedwab, żywność i przyprawy, zgodnie z artykułem Wikipedii o Morskim Jedwabnym szlaku
Znane potęgi
Dynastia Han, Partia, Rzym/Bizancjum, Osmańscy
Srivijaya, Majapahit, Dynastia Song/Ming w Chinach, arabscy kupcy dhow
Dlaczego szlaki przeszły w upadek
National Geographic Education przypisuje upadek lądowego Jedwabnego szlaku Epoce Odkryć (mniej więcej 1400-1800 lata), kiedy europejscy żeglarze ustanowili szybsze i bardziej wydajne oceaniczne szlaki handlowe, zmniejszając uzależnienie od powolnego transportu karawanowego przez Azję Środkową. Encyklopedia Historii Świata podobnie wiąże zamknięcie szlaków lądowych przez Imperium Osmańskie w 1453 roku z dążeniem Europy do morskich alternatyw, które etykietuje jako początek Epoki Odkryć.
Części historycznych szlaków pozostają rozpoznawane dzisiaj: National Geographic Education zauważa, że części Jedwabnego szlaku są wymienione na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, co odzwierciedla ich trwałe znaczenie kulturowe i archeologiczne.
Pytania
Czy Jedwabny szlak był jedną drogą?
Nie. National Geographic Education opisuje go jako sieć połączonych szlaków handlowych rozciągającą się na około 6437 kilometrów, z większością kupców pokrywających tylko części szlaku zamiast jego pełnej długości.
Czym Morski Jedwabny szlak różnił się od szlaku lądowego?
Sieć morska polegała na statkach przecinających Morze Południowochińskie i Ocean Indyjski zamiast na karawanach przecinających pustynie i góry, i operowała przez dłuższy ciągły okres, od około II wieku p.n.e. do XV wieku n.e., zgodnie z artykułem Wikipedii o Morskim Jedwabnym szlaku.
Kim był Zheng He i dlaczego jego podróże są ważne?
Zheng He był chińskim admirałem dynastii Ming, który kierował siedmioma podróżami morskimi finansowanymi przez państwo między 1405 a 1433 rokiem na polecenie Cesarza Zhu Di, dowodząc flotami liczącymi ponad 200 statków, które docierały do wschodniego wybrzeża Afryki, zgodnie z The Mariners' Museum and Park.
Dlaczego Jedwabny szlak przeszedł w upadek?
Źródła przypisują upadek szlaku lądowego kontroli przez Imperium Osmańskie kluczowych przejść do 1453 roku i równoległy wzrost szybszego europejskiego handlu morskiego podczas Epoki Odkryć, zgodnie z Encyklopedią Historii Świata i National Geographic Education.
Czy te szlaki handlowe tylko przewoziły towary?
Nie. Encyklopedia Historii Świata zauważa, że religia, filozofia, technologia, nauka i nawet choroby, takie jak dżuma pęcherzowata z 542 roku n.e., rozprzestrzeniały się wzdłuż tych samych sieci, które przewoziły jedwab, przyprawy i ceramikę.
Ten tekst przygotowała sztuczna inteligencja, a przed publikacją przeszedł automatyczną kontrolę źródeł. Jeśli widzisz błąd, poproś o sprostowanie. Poproś o sprostowanie lub odpowiedź · Jak to robimy
Zadługo przed kolonizacją europejską kontynent afrykański był domem potężnych państw, które budowały piramidy, zarządzały transaharską gospodarką złota i soli oraz wzniosły miasta z opracowanego kamienia. Ta lista klasyfikuje siedem starożytnych afrykańskich królestw według skali ich politycznego, ekonomicznego lub architektonicznego zasięgu, na podstawie dat i danych ze źródeł historyków, UNESCO i zbiorów muzealnych.
Internet powstał jako sieć badań obronnych Stanów Zjednoczonych o nazwie ARPANET w 1969 roku i stał się World Wide Web dwie dekady później dzięki propozycji z 1989 roku z CERN. Dziś około 6 miliardów ludzi — około trzy czwarte światowej populacji — korzysta z internetu, według Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU) Unii Narodów Zjednoczonych.
Archeolodzy stosują dwa szerokie podejścia: datowanie względne, które porządkuje znaleziska według warstwy lub stylu bez podawania roku, oraz datowanie bezwzględne (naukowe), które wykorzystuje zmiany fizyczne lub chemiczne — takie jak rozpad węgla-14, pierścienie wzrostu drzew lub rozpad potasu-argonu — aby oszacować zakres wieku oparty na kalendarzu. Większość stanowisk jest datowana przez połączenie kilku tych metod, a nie poleganie na jednej samej.
Starożytny Rzym prowadził swoje sprawy poprzez wybranych magnatów, senat byłych urzędników i zgromadzenia ludowe przez około pięć wieków, zanim władza skoncentrowała się w rękach jednego cesarza od 27 roku p.n.e. Jego sztywna hierarchia społeczna, jego kodeks prawny i jego język łaciński nadal kształtowały europejskie i szerzej zachodnie instytucje długo po upadku samego imperium.
