Druga Wojna Światowa Wyjaśniona: Przyczyny, Główne Wydarzenia i Trwały Globalny Wpływ

Druga Wojna Światowa toczyła się w latach 1939–1945 i pozostaje najtragiczniejszym konfliktem w zarejestrowanej historii. Angażowała mocarstwa Osi — Niemcy, Włochy i Japonię — przeciwko mocarstwom Aliantów, głównie Zjednoczonemu Królestwu, Związkowi Radzieckiemu, Stanom Zjednoczonym i Chinom. Wojna rozwijała się na terenie Europy, Pacyfiku, Afryki Północnej i części Azji, a jej wynik zmienił światową politykę na dziesięciolecia.

Co doprowadziło do wojny

Według Muzeum Pamięci Zagłady Stanów Zjednoczonych (USHMM), kierownictwo nazistowskie rozpoczęło planowanie wojny od momentu przejęcia władzy przez partię Adolfa Hitlera w Niemczech w końcu stycznia 1933 roku, w czasie gdy kraj wciąż dochodził do zdrowia po przegranej w Pierwszej Wojnie Światowej. Reżim prowadził ekspansję terytorialną w Europie Wschodniej w oparciu o koncepcję «Lebensraumu» lub przestrzeni życiowej, a USHMM stwierdza, że program ekspansjonistyczny prowadzono wraz z prześladowaniami rasowymi, które doprowadziły do Holocaustu.

USHMM stwierdza, że Niemcy rozpoczęły wojnę w Europie poprzez zaatakowanie Polski 1 września 1939 roku. Brytania i Francja odpowiedziały deklaracją wojny Niemcom dwa dni później, 3 września 1939 roku.

Główne wydarzenia i punkty zwrotne

Encyklopedia USHMM opisuje kluczowe daty wojny. Niemcy zaatakowały Polskę 1 września 1939 roku, rozpoczynając wojnę europejską. Do 1940 roku Niemcy opanowały większość Europy Zachodniej, ale nie zdołały pokonać Wielkiej Brytanii w Bitwie o Anglię. 22 czerwca 1941 roku Niemcy zaatakowały Związek Radziecki, otwierając największy front wojny.

Stany Zjednoczone wstąpiły do konfliktu po ataku Japonii na amerykańską bazę morską w Pearl Harbor 7 grudnia 1941 roku; Waszyngton ogłosił wojnę Japonii następnego dnia, według USHMM. Siły alianckie lądowały w Normandii, Francja, 6 czerwca 1944 roku — D-Day — otwierając drugi front przeciwko Niemcom na zachodzie.

Niemcy bezbronnie poddały się na początku maja 1945 roku, a USHMM powołuje się na oddzielne daty kapitulacji 7 maja na zachodzie i 9 maja na wschodzie; 8 maja 1945 roku jest oznaczane jako Dzień Zwycięstwa w Europie (Dzień V-E) w większości Europy. Na Pacyfiku Japonia zgodziła się w zasadzie na bezwarunkową kapitulację 14 sierpnia 1945 roku, a formalnie poddała się 2 września 1945 roku, według USHMM. Miało to miejsce po bombardowaniu atomowym Hiroszumy 6 sierpnia 1945 roku i Nagasaki 9 sierpnia 1945 roku oraz po ogłoszeniu przez Związek Radziecki wojny Japonii 8 sierpnia 1945 roku.

Holokaust

Obok wojny militarnej, nazistowskie Niemcy przeprowadziły systematyczne morderstwo sześciu milionów europejskich Żydów, kampanię, którą USHMM definiuje jako Holokaust, mającą miejsce w latach 1933–1945. USHMM stwierdza, że zabójstwa przeprowadzano głównie poprzez masowe rozstrzeliwania — które zabiły do dwóch milionów ludzi, często w zbiorowych grobach lub poprzez mobilne furgonetki gazowe — i poprzez pięć stacjonarnych ośrodków zagłady w okupowanej Polsce (Chelmno, Bełżec, Sobibor, Treblinka i Auschwitz-Birkenau), gdzie prawie 2,7 miliona Żydów zostało zamordowanych przy użyciu gazu trującego.

Koszty ludzkie

Szacunki strat różnią się w zależności od źródła. Narodowe Muzeum II Wojny Światowej w Nowym Orleanie szacuje straty bojowe na całym świecie na około 15 milionów, ranych w walce na około 25 milionów, a ofiary cywilne na około 45 milionów, jednocześnie ostrzegając, że «szacunki strat na całym świecie są bardzo zróżnicowane». Muzeum zauważa, że same ofiary cywilne w Chinach «mogą łatwo przekroczyć 50,000,000» według niektórych obliczeń, podkreślając, jak niepewne pozostają globalne sumy.

Globalny wpływ i konsekwencje

Koniec wojny przeprowadził zmianę systemu międzynarodowego. Reprezentanci 50 krajów spotkali się na Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Organizacji Międzynarodowej w San Francisco od 25 kwietnia do 26 czerwca 1945 roku, gdzie opracowali i podpisali Kartę Narodów Zjednoczonych, zgodnie z własną stroną historyczną Organizacji Narodów Zjednoczonych. Karta została ratyfikowana przez Chiny, Francję, Związek Radziecki, Zjednoczone Królestwo i Stany Zjednoczone wraz z większością pozostałych sygnatariuszy, a ONZ oficjalnie powstała 24 października 1945 roku. Na historycznej stronie ONZ stwierdza się, że w tym czasie «narody były w ruinach, a świat chciał pokoju», i że organizacja została utworzona w celu utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, udzielania pomocy humanitarnej, ochrony praw człowieka i przestrzegania prawa międzynarodowego.

Wojna również przyspieszyła upadek europejskich imperiów kolonialnych i stworzyła podstawę do zimnej wojny między Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim, które walczyły jako sojusznicy przeciwko Niemcom, ale wyłoniły się jako dwie dominujące mocarstwa powojenne.