Jazz: Jak dźwięk Nowego Orleanu stał się definiującą formą sztuki Ameryki

Jazz powszechnie uważa się za powstały w Nowym Orleanie pod koniec XIX wieku, zgodnie z Narodową Służbą Parków USA, która zarządza Narodowym Parkiem Historycznym Jazz w Nowym Orleanie. Charakterystyczna mieszanina populacji francuskiej, hiszpańskiej, afrykańskiej, karaibskiej i angloamerykańskiej miasta stworzyła warunki, które agencja opisuje jako idealne dla innowacji muzycznych.

Narodziny w Nowym Orleanie

Narodowa Służba Parków zauważa, że niewolnicy z Afryki Zachodniej stanowili około 30% populacji Nowego Orleanu już w 1721 roku i do końca tego wieku wzrośli do ponad połowy. Plac Kongo w mieście zachował afrykańskie tradycje taneczne i bębniarskie, a procesje Indian Mardi Gras przeniosły wzory wołania i odpowiadania zakorzenione w zachodniaofrykańskiej muzyce. Orkiestry muzyki dętej stały się powszechnie popularne w latach 80. i 90. XIX wieku, a synkopowany ragtime na fortepianie zyskał popularność ogólnokrajową do lat 90. XIX wieku, mówi agencja.

Zgodnie ze Służbą Parków, stowarzyszenia wzajemnej pomocy i kluby społeczne sponsorowały parady z orkiestrami muzyki dętej, dając początek tradycji udziału społeczności znanej jako "druga linia". Do lat 90. XIX wieku muzycy, którzy nie potrafili czytać nut, zaczęli wplatać improwizowane frazy bluesa w znane melodie taneczne. Kornecista z dzielnicy Uptown Charles "Buddy" Bolden jest opisywany przez Służbę Parków jako muzyk, któremu wielu wczesnych jazzmanów przypisuje bycie pierwszym w rozwijaniu charakterystycznego nowego stylu. Prawa segregacyjne tamtych czasów zbliżyły ze sobą muzyków czarnoskórych i kreolskich, a Służba Parków mówi, że wynikająca z tego mieszanina improwizacji z Uptown i formalnie wyszkolonego kunsztu kreolskich muzyków wydała charakterystyczne polifoniczne brzmienie jazzowe, z kornetem, klarnetetem i trombem improwizującymi jednocześnie. Wczesne postacie obejmują Jelly Roll Morton, King Oliver, Sidney Bechet i Louis Armstrong. Muzyka rozprzestrzeniła się na północ po 1907 roku i stała się fenomenem ogólnokrajowym do 1917 roku, według agencji.

Swing zawładnia krajem

Era swing zwykle datuje się od wczesnych lat 30. do 1947 roku, zgodnie ze streszczeniem na Wikipedii okresu opracowywanym ze standardowych historii jazzowych. Szeroko cytowany punkt zwrotny miał miejsce 21 sierpnia 1935 roku, gdy orkiestra Benny Goodman przyciągnęła niespodziewanie dużą i entuzjastyczną publiczność na Palomar Ballroom w Los Angeles, moment przypisywany przyniesieniu big-band swingu do ogólnokrajowej publiczności. Dyrygenci, którzy zdefiniowali erę, obejmowali Duke Ellington, Count Basie, Fletcher Henderson, Cab Calloway, Jimmie Lunceford, Benny Goodman, Glenn Miller, Tommy Dorsey i Artie Shaw.

Swing reorganizował jazza wokół większych zespołów liczących około 12 do 16 muzyków czytających napisane aranżacje zamiast improwizować zbiorowo. Sekcja rytmu przesunęła się na fortepian, gitarę, bas i perkusję, zastępując tubę gitarą basową i banjo gitarą, a muzyka przesunęła się z dwutaktu na cztertakt. Styl aranżacji Fletcher Henderson, zbudowany na powtarzających się riffach granych w wzorze wołania i odpowiadania między sekcjami, stał się standardowym podejściem gatunku. Dominacja ery zakończyła się pośród strajku muzyków w 1942–1944 roku, wojennych ograniczeń w podróżowaniu, zakazów radiowych i rosnącego zainteresowania bebopem i muzyką popową skoncentrowaną na wokalach.

Bebop: Jazz zwraca się do wewnątrz

Bebop rozwinął się w latach 40. XX wieku jako reakcja na ograniczenia big-band swingu, zgodnie z historią opublikowaną przez Carnegie Hall. Ponieważ taniec w salach balowych zmniejszył się po II wojnie światowej, a powiązane z tym miejsca zamknięto, muzycy swingu coraz częściej formowali mniejsze zespoły, które pozwalały na większą swobodę improwizacyjną. Styl przypisywany jest głównie trębaczowi Dizzy Gillespie, altowemu saksofoniscie Charlie Parker oraz pianistom Thelonious Monk i Earl "Bud" Powell, z perkusistami Kenny Clarke i Max Roach formującymi jego fundament rytmiczny.

Ci muzycy organizowali sesje jam-session w godzinach nocnych w Minton's Playhouse w Harlemie, gdzie, zauważa Carnegie Hall, eksperymentowali z niezwyczajną chromatyczną tonacją i dysonansowymi dźwiękami, czasami grając z niezwykle szybkimi tempami i niezwyczajnymi akordami specjalnie po to, aby zniechęcić mniej doświadczonych muzyków do udziału. W przeciwieństwie do nacisku swingu na melodię i regularne frazowanie, bebop budował improwizację wokół struktury harmonicznej, używając nieregularnych długości frazy i nagłych zatrzymań. Zmiana była muzyczna i kulturalna: bebop stał się kojarze z jego własnym stylem ubioru i mowy obok jego dźwięku.

Jazz jako dyplomacja zimnej wojny

Międzynarodowa rola jazza pogłębiła się podczas zimnej wojny. Zgodnie z relacją Time z tego okresu, pomysł wysłania muzyków jazzowych za granicę jako ambasadorów kulturalnych pochodził z 1955 roku z sugestii kongresmana Adam Clayton Powell Jr., a pierwsza oficjalna wycieczka Departamentu Stanu, prowadzona przez Dizzy Gillespie, miała miejsce w 1956 roku. Kwartet Dave Brubeck dał dwanaście koncertów w Polsce w 1958 roku, wśród pierwszych amerykańskich występów jazzowych za żelazną kurtyną. Louis Armstrong odbył tournée części Afryki w 1961 roku po wcześniejszym odmówieniu udziału w planowanej wycieczce do Związku Radzieckiego w 1957 roku.

Strategia Departamentu Stanu, jak opisano przez Time, umiejscawiała improwizację jazza w ramach określonych struktur muzycznych jako odbicie wartości demokratycznych Ameryki, a urzędnicy celowo wysyłali rasowo zintegrowane zespoły, aby rzutować obraz rasowej harmonii za granicą, nawet gdy segregacja trwała w domu.

Armstrong wcześniej odmówił udziału w planowanej radzieckiej wycieczce, powołując się na kryzys desegregacji szkolnej w 1957 roku w Little Rock, Arkansas. On i Brubeck później stworzyli dzieło sceniczne "The Real Ambassadors", które, zgodnie z Time, syn Dave Brubeck Darius Brubeck powiedział, miało na celu kwestionowanie, jak Stany Zjednoczone mogą promować demokrację za granicą, gdy amerykańskie Południe pozostało segregowane. Time podaje, że szerszy program wymiany kulturalnej jest jednak uznawany za przyczyniający się do złagodzenia zimnej wojny, w tym późniejsze dyskusje na temat rozbrojenia jądrowego w latach 80.

Trwałe dziedzictwo

W Stanach Zjednoczonych jazz został formalnie uznany poprzez stypendium Jazz Masters Narodowego Funduszu Sztuki, które strona internetowa agencji opisuje jako najwyższe wyróżnienie, jakie naród przyznaje artystom jazzowym. Ustanowione w 1982 roku, stypendium honoruje żyjących muzyków, kompozytorów i edukatorów za znaczący wkład w formę sztuki; klasa 2026 stypendystów NEA obejmuje Rhonda Hamilton, Carmen Lundy, Airto Moreira i Patrice Rushen, uznanych na dorocznym koncercie upamiętniającym.