Polonyalı savcılar, Anayasa Mahkemesi yargıçlarını ve çalışanlarını ifade vermeye çağırdı

Yeni bir yargıç üzerine çıkan çatışma polis araması başlattı

14 Ekim 2026'da Maciej Berek, Polonya parlamentosunun alt kanadı Sejm önünde, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki hazır bulunmadan Anayasa Mahkemesi (TK) yargıcı olarak yemin etti. Berek, Eylül 2026'da parlamento tarafından Mahkeme'ye seçilmişti ve Notes from Poland yayınına göre bu yıl cumhurbaşkanlığı yemin töreni olmadan yemin eden beşinci yargıç oldu.

Tören sonrasında Berek, Mahkeme binasına giderek yargıçlar koridoruna girmeye çalıştı. Mahkeme'nin görevdeki başkanı Bogdan Świeczkowski kapıyı tutarak girişi engelledi. Berek, itildiğini söyleyerek bir kamu görevlisinin fiziksel dokunulmazlığını ihlal ettiği iddiasıyla suç duyurusunda bulundu; bu bilgi Interia ve natemat.pl tarafından aktarıldı. Świeczkowski ise güç kullandığını reddederek Polsat News'e göre "Kapıda durdum ve Bay Berek'i içeri geçirmedim" dedi ve asıl kendisine dokunanın Berek olabileceğini ima etti.

Berek'in şikâyeti, savcılardan karşılaşmaya ilişkin Mahkeme'nin kendi güvenlik kamerası kayıtlarının güvence altına alınmasını talep etti. 15 Ekim 2026'da bir arama izni çıkarıldı ve 16 Ekim'de savcı Andrzej Piaseczny, polis memurları ve bir bilişim uzmanı belgeleri kopyalamak ve güvenlik kamerası görüntülerini indirmek için Mahkeme'ye girdi; bu bilgi TVN24 ve Polonya Adalet Bakanlığı tarafından doğrulandı. Świeczkowski, materyali gönüllü olarak teslim ettiğini söylese de ziyareti "provokatif" olarak nitelendirdi ve bunun, anayasal bir devlet organına yönelik saldırıları kapsayan Ceza Kanunu'nun 128. maddesi kapsamında bir suç kriterini karşıladığını belirtti; bu bilgiyi TVN24, Wprost ve Dziennik.pl aktardı.

Mahkeme başkanı: "Tüm yargıçlar ifadeye çağrılıyor"

Świeczkowski, savcılığın yalnızca yargıçları değil, aralarında işe yeni başlamış olanların da bulunduğu Mahkeme çalışanlarını da ifade vermeye çağırdığını söyledi ve niezalezna.pl yayınına şunları aktardı: "Tüm yargıçlar savcı tarafından ifadeye çağrılıyor." Çağrıları, Mahkeme'nin liderliğini ve çalışanlarını sindirmeye ve bağımsızlığını zayıflatmaya yönelik bir girişim olarak nitelendirdi.

Interia'nın aktardığı ayrı bir açıklamada Świeczkowski, savcı Piaseczny'nin Mahkeme çalışanlarını ifadeye çağırmasına daha önce itiraz ederek bu hamleyi hukuksuz bulduğunu ve savcılığın bağımsız bir anayasal kuruma müdahale yetkisi olmadığını söylemişti.

Adalet Bakanlığı'nın tutumu

Adalet Bakanı ve Başsavcı Waldemar Żurek, savcılığın eylemlerini yasal olarak destekledi. dorzeczy.pl'nin aktardığı açıklamalarda Żurek, devletin "her hukuk ihlalinde harekete geçtiğini ve hesap soracağını" söyledi ve Świeczkowski'nin hukuki dokunulmazlığa ve Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin desteğine güvendiğini ima etti.

Arka plan: Mart 2026'ya uzanan yargıç anlaşmazlığı

Bu karşı karşıya geliş, Sejm'in 13 Mart 2026'da altı yeni TK yargıcı seçmesinden bu yana süregelen Mahkeme krizinin son perdesi. Interia'ya göre Cumhurbaşkanı Nawrocki, bunlardan ikisine, Dariusz Szostek ve Magdalena Bentkowska'ya yemin ettirdi, ancak hukuki şüpheler öne sürerek diğer dördüne yemin ettirmeyi reddetti. Bu dört yargıç daha sonra 9 Nisan 2026'da Sejm önünde yemin etti.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Mayıs 2026'da Polonya'ya bu dört yargıcın görev yapmasına izin vermesi yönünde talimat verdi, ancak Notes from Poland'a göre Świeczkowski onlara ofislere veya davalara erişim hakkı tanımadı. Eylül 2026'da savcılar, Mahkeme'nin iki üst düzey yetkilisini — şansölye direktörü Zofia H. ve güvenlik servisi başkanı Piotr P.'yi — yetki kötüye kullanımı ve yargıçların istihdam haklarını ihlal etmekle suçladı; Polonya ceza kanununa göre bu suçlar sırasıyla üç ve iki yıla kadar hapis cezası içeriyor. Mahkeme suçlamaları "saçma" olarak nitelendirdi.

Notes from Poland'a göre, Avrupa Konseyi'nin Venedik Komisyonu 13 Ekim 2026'da, bir cumhurbaşkanının parlamentonun yargıç seçimini denetleyemeyeceğini ve yemin ettirmeyi reddetse bile atama sürecine devam etmesi gerektiğini savunan hükümetin görüşünü destekleyen bir danışma görüşü yayımladı. Berek'in bir sonraki gün yaptığı yemin ve ardından Świeczkowski ile yaşanan çatışma, doğrudan bu anlaşmazlığın devamı niteliğinde.

Ayrıca savcılar, Nisan ayında dört yargıca yemin ettirmeyi reddetmesi nedeniyle Cumhurbaşkanı Nawrocki'yi de ifade vermeye çağırmak istedi. Rzeczpospolita'nın aktardığına göre Nawrocki, Eylül ayında gazetecilere, ifade vermenin "kesinlikle gerçekleşeceğini" ve işbirliği yapacağını söyledi; ayrıca davanın, görevdeki bir cumhurbaşkanının savcılar tarafından kaç kez ifadeye çağrıldığı konusunda rekor kırabileceğini ima etti.

Anlaşmazlıkta öne çıkan isimler

Hâlâ tartışmalı olan noktalar

İki taraf, aynı olaylara dair birbirine zıt anlatımlar sunuyor. Mahkeme'nin resmi açıklaması, savcının ziyaretini "bağımsız bir yargı makamının merkezine yönelik arama girişimi" olarak nitelendirdi ve Cumhurbaşkanı Nawrocki'yi bilgilendirdiğini belirtti. Adalet Bakanlığı ise yalnızca belgelerin kopyalarını aldıklarını ve izleme cihazlarından veri indirdiklerini, bunun da yasal bir kanıt toplama adımı olduğunu düşündüklerini söylüyor. Her iki taraf da tartışmalı kamera görüntülerini kamuoyuyla paylaşmadı; Świeczkowski görüntülerin yalnızca kolluk kuvvetlerine gösterileceğini söyledi.

Kaç yargıç ve çalışanın resmi olarak ifadeye çağrıldığı, ifade oturumlarının ne zaman yapılacağı veya herhangi bir suçlama gelip gelmeyeceği henüz bilinmiyor. Świeczkowski ayrıca, haberlerde belirtilen herhangi bir kanıt sunmadan, Polonya İç Güvenlik Ajansı'nın Mahkeme ile bağlantılı kişileri izlediğini iddia etti; bu iddia niezalezna.pl tarafından aktarıldı.