Fundusze inwestycyjne w Hiszpanii kontynuują eksmisje lokatorów, gdy Kongres blokuje nowe środki ochrony

W Rivas-Vaciamadrid, mieście na południowy wschód od Madrytu, mieszkańcy kompleksu Ronda de Gloria Fuertes 2 twierdzą, że fundusz inwestycyjny Nestár przestał odnawiać umowy najmu, mówiąc lokatorom, aby albo kupili swoje mieszkania, albo przeprowadzili się po wygaśnięciu umowy, zgodnie z Tercera Información i Diario de Rivas. Kompleks, pierwotnie zbudowany jako chronione mieszkania (vivienda de protección oficial, lub VPO), jest domem dla około 100 osób; pierwsze umowy wygasają 30 listopada 2026 roku, zgodnie z raportem Diario de Rivas.

Mieszkańcy powołują się na zawiadomienia o braku odnowienia, nowe opłaty za elementy takie jak ubezpieczenie od braku płatności, podatek od nieruchomości i opłatę za zbiórkę odpadów, które mieszkańcy twierdzą, że powinny być obowiązkiem wynajmującego, oraz na złą konserwację budynku, zgodnie z obydwoma źródłami. Jedna z mieszkanek, znana jako Fátima, która mieszkała tam przez 16 lat, powiedziała, że jej umowa wygasa w końcu listopada bez oferty odnowienia; inna najemczyni, 28-letnia Violeta, powiedziała Diario de Rivas, że mieszkańcy czują się wypychani z domów. Kompleks został wybudowany w latach 2000-2003 przez dewelopera Detinsa w ramach programu VPO; Detinsa sprzedał budynek funduszowi Lazora w 2008 roku, który został przemianowany na Nestár w 2022 roku, zgodnie z Diario de Rivas.

Wcześniejszy wyrok sądowy przeciwko temu samemu funduszowi

Nestár już stanął w obliczu działań prawnych. W lipcu 2025 roku sąd w Madrycie nakazał funduszowi zwrócić ponad 20 000 euro najemnikom w dzielnicy Vallecas w związku z odrębną sprawą, zmniejszając to, co ci najemnicy byli winni, o około 30%, zgodnie z Tercera Información.

Eksmisja, która stała się symbolem narodowym

Debata na temat mieszkalnictwa nasilała się po tym, jak María del Carmen Abascal Martín, znana jako Maricarmen, 87-letnia kobieta z uznawomym 50% stopniem niepełnosprawności, została eksmitowana 23 września 2026 roku z madryckiego mieszkania, w którym mieszkała przez ponad siedem dekad. Według France 24, fundusz będący właścicielem budynku, Urbagestión, starał się podnieść jej czynsz z 500 do 2650 euro miesięcznie. Maricarmen została hospitalizowana po eksmisji i zmarła 7 października w szpitalu Gregorio Marañón; fundusz później zaproponował jej nową umowę z dotowanym czynszu, ale nigdy nie wróciła do domu, zgodnie z France 24. Ministra mieszkalnictwa Isabel Rodríguez powołała się na przypadek "87-letniej kobiety eksmitowanej w Madrycie 23 września" przy omawianiu nowych środków ochrony najemników, zgodnie z oficjalnym zapisem z posiedzenia rządu z 29 września.

Nowe dekrety, a następnie odrzucenie przez Kongres

29 września 2026 roku Rada Ministrów Hiszpanii zatwierdziła dwa dekrety królewskie opisane oficjalnie jako nadzwyczajne środki w celu ochrony 'funkcji społecznej' mieszkalnictwa. Jeden dekret przedłużył ochronę przed eksmisją dla podatnych najemników bez alternatywnego mieszkania do 31 grudnia 2030 roku, zgodnie z podsumowaniem La Moncloa posiedzenia. Drugi był skierowany na to, co rząd nazywa 'fondos buitre' (fundusze sępy): każdy podmiot, którego cel biznesowy obejmuje nabywanie nieruchomości, miałby zakazane aż do 31 grudnia 2028 roku kupować mieszkania za mniej niż 70% ich wartości rynkowej, zgodnie z El Independiente powołującym się na tekst dekretu. To samo źródło stwierdziło, że zwolnienia dotyczyły podmiotów oferujących niedrogie lub społeczne mieszkania na wynajem na co najmniej pięć lat i organów mieszkalnictwa publicznego. Wcześniejsze moratorium na eksmisje już wygasło w lutym 2026 roku, zgodnie z Idealista.

Dekrety wymagały ratyfikacji parlamentarnej. 2 października 2026 roku Kongres odrzucił oba głosami 178 do 172, zgodnie z Infobae. Opozycyjna Partido Popular, Vox i katalońska partia Junts głosowały przeciwko nim; Junts sprzeciwił się odrębnym przepisom wymagającym od właścicieli uzasadnienia krótkoterminowych kontraktów wynajmu sezonowego. Rzeczniczka PP Ester Muñoz argumentowała, że polityka mieszkalnictwa rządu nie poprawiła dostępu do mieszkań, podczas gdy urzędnik ds. gospodarki z rządu regionu Madrytu powiedział, że fundamentalnym problemem jest niewystarczająca podaż mieszkań, a nie fundusze, zgodnie z Infobae. Odrzucenie oznaczało, że planowane przedłużenie ochrony przed eksmisją i ograniczenie zakupów mieszkań o niskiej wartości przez fundusze nie weszły w życie.

Po śmierci Maricarmen Abascal i szerokich protestach dotyczących mieszkalnictwa hiszpańskie związki zawodowe wezwały do strajku generalnego na 11 listopada 2026 roku, a przedterminowe wybory powszechne zostały ogłoszone na 29 listopada 2026 roku, zgodnie z France 24.

Nie izolowany precedens: sprzedaż z 2013 roku

Hiszpania ma wcześniejszy, dobrze udokumentowany przypadek przejścia chronionych mieszkań w posiadanie funduszu. 24 lipca 2013 roku Rada Miasta Madrytu, którą wtedy kierowała burmistrz Ane Botella, sprzedała 1860 jednostek mieszkań socjalnych firmie Fidere, strukturze powiązanej z amerykańskim funduszem Blackstone, za 128,5 miliona euro, zgodnie z elDiario.es. Czynsze w niektórych z tych budynków później wzrosły nawet o 43%, a następnie nastąpiły eksmisje, zgodnie z tym źródłem. W grudniu 2018 roku Trybunał Obrachunkowy Hiszpanii nakazał Botelli i siedmiu innym urzędnikom osobiście zwrócić 25 milionów euro, orzekając, że cena sprzedaży była poniżej wymaganego ustawowo minimum. W momencie publikacji materiału przez elDiario.es szacunkowa wartość rynkowa portfela wzrosła do około 662 milionów euro, wzrost o 227% w stosunku do pierwotnej wyceny.