Kahve bağırsak bakterilerini nasıl değiştiriyor ve ruh halini nasıl etkileyebiliyor? Araştırma ortaya koydu

İrlanda'daki University College Cork'ta (UCC) bilim insanları, kafeinli veya kafeinsiz kahve içmenin bağırsak bakterilerinin bileşimini değiştirdiğine ve ruh hali ile bilişsel performansta ölçülebilir değişimlerle ilişkili olduğuna dair kanıtlar yayımladı. UCC'nin APC Microbiome Ireland merkezinden sinirbilimci John Cryan liderliğindeki araştırma, 2026 yılında Nature Communications dergisinde yayımlandı; makaleyi haberleştiren yayın organları yayın tarihi için farklı tarihler veriyor: Sci.News 21 Nisan 2026'yı, ScienceDaily ise 3 Mayıs 2026'yı kaynak gösteriyor.

Araştırma nasıl yürütüldü

Araştırma ekibi, İrlanda'da 30 ile 50 yaş arasında 62 sağlıklı yetişkin topladı: günde düzenli olarak üç ile beş fincan kahve içen 31 kişi ve kahve içmeyen 31 kişi. Düzenli kahve içenler önce iki hafta boyunca kahveyi kestiler. Ardından tüm katılımcılar, araştırmacıların gaita ve idrar örnekleri topladığı ve psikolojik değerlendirmeler yaptığı, günde dört fincan ya kafeinli ya da kafeinsiz hazır kahve içtikleri kör (blinded) bir dönemden geçti; bu bilgiler ScienceDaily, PsyPost ve News-Medical'ın makaleye ilişkin haberlerinde yer alıyor.

Bağırsak bakterilerindeki değişimler

Haberlere göre, düzenli kahve içenlerde kahve içmeyenlere kıyasla Cryptobacterium curtum ve Eggerthella sp. adlı iki bakteri türünün nispi düzeyleri daha yüksek bulundu. Bu organizmalar, önceki mikrobiyom araştırmalarında asit salgılanması ve safra asidi metabolizmasıyla ilişkilendirilmişti. Araştırma aynı zamanda, makaleyi haberleştiren yayın organlarının kadınlarda pozitif duygularla ilişkilendirildiğini belirttiği Firmicutes bakterilerinin de daha yüksek düzeylerde olduğunu kaydetti. PsyPost'a göre araştırmacılar, bu değişimlerin bağırsak mikrobiyomunun genel çeşitliliğini değiştirmeden, belirli bakteri popülasyonları içinde meydana geldiğini söyledi.

Ruh hali, stres ve dürtüsellik

ScienceDaily, News-Medical ve Sci.News'e göre, kahve yeniden içilmeye başladıktan sonra hem kafeinli hem de kafeinsiz kahve grupları, daha düşük algılanan stres, daha az depresif belirti ve azalmış dürtüsellik bildirdi.

Kafein ve kafeinsiz kahvenin ayrıştığı noktalar

İki kahve türü aynı etkileri üretmedi. Yayın organlarına göre, yalnızca kafeinsiz kahve grubu hafıza ve öğrenme testlerinde iyileşmiş performans gösterdi ve daha iyi uyku kalitesi bildirdi. News-Medical ve PsyPost'a göre, yalnızca kafeinli kahve grubu artmış dikkat ve uyanıklık ile birlikte azalmış kaygı ve daha düşük psikolojik sıkıntı ve iltihaplanma göstergeleri sergiledi.

Sci.News'in makaleye ilişkin özeti, iki grup arasındaki örtüşmenin, kahvedeki polifenoller gibi kafein dışı bileşiklerin paylaşılan ruh hali ve bilişsel etkilerin bir kısmını tetikliyor olabileceğine işaret ettiğini, kafeinin kendisinin ise sadece o grupta görülen dikkat ve kaygı değişimleriyle ilişkilendirildiğini öne sürdü.

Henüz bilinmeyenler

UCC araştırması, haftalar süren bir dönem boyunca 62 yetişkini kapsadı; bu ölçek araştırmacıların kısa süreli biyolojik ve psikolojik değişimleri tespit etmesine imkân veriyor ancak haberler bunun uzun vadeli etkiler sorusunu çözdüğünü belirtmiyor. Alıntılanan haberler, ruh hali veya biliş puanlarına ilişkin belirli yüzde değişimlerini içermiyor ve araştırma, bağırsak bakterilerindeki değişimlerin bildirilen ruh hali veya hafıza etkilerine doğrudan neden olduğunu kanıtlamıyor; sadece kontrollü koşullar altında bu ikisinin birlikte gözlendiğini gösteriyor.