Historyczne oszustwo: definicja, pochodzenie i jak je wykryć
Opublikowano:
Obraz: John Cooke · Public domain · Wikimedia Commons
W skrócie
Historyczne oszustwo to celowo sfałszowany dokument, przedmiot lub relacja przedstawiane jako autentyczny dowód z przeszłości. Zostaje ujawnione, gdy niezależni eksperci — używając metod takich jak datowanie chemiczne, analiza sądowo-ekspertna dokumentów lub porównanie z innymi zapisami — wykazują, że materiał nie mógł pochodzić z czasów lub od osób, które to twierdzą. Kopalne szczątki człowieka z Piltdown (1912–1953) i dzienniki Hitlera (1983) to dwa dokumentowane przypadki badane jako przykłady referencyjne.
Ta wersja jest tłumaczeniem maszynowym oryginału (English). Przeczytaj oryginał
Historyczne oszustwo to dokument, artefakt, fotografia lub historia, które zostały celowo sfałszowane, aby uchodzić za autentyczne dowody któregoś zdarzenia, osoby lub okresu z przeszłości. W przeciwieństwie do uczciwego błędu naukowego, oszustwo polega na zamiarze oszukania. Dwa z najczęściej badanych przypadków — kopalne szczątki człowieka z Piltdown w Wielkiej Brytanii i dzienniki Hitlera w Niemczech — pokazują zarówno jak takie fałszstwa są budowane, jak i jak są ostatecznie demontowane.
Pochodzenie terminu i dwa przypadki referencyjne
Słowo «oszustwo» poprzedza internet o wieki i od dawna zostało zastosowane do sfałszowanych odkryć przedstawianych jako autentyczne. W 1912 roku amator antykwariuszy Charles Dawson powiedział Arthurowi Smithowi Woodwardowi, Opiekunowi Geologii w Muzeum Historii Naturalnej, że znalazł fragmenty ludzkiej czaszki w warstwach żwiru w Piltdown, Sussex, według Muzeum Historii Naturalnej. Między 1912 a 1914 rokiem Dawson i Woodward zaprezentowali dalsze fragmenty czaszki i szczęki jako Eoanthropus dawsoni, ogłoszony jako brakujące ogniwo ewolucyjne między małpami a ludźmi, stwierdza muzeum.
Twierdzenie utrzymywało się przez dziesięciolecia aż do początku lat pięćdziesiątych, kiedy naukowiec Kenneth Oakley zastosował datowanie fluorem i odkrył, że kości mają zaledwie około 50 000 lat — zbyt niedawne, aby wspierać oryginalne twierdzenie, raportuje Muzeum Historii Naturalnej. Do 1955 roku naukowcy potwierdzili, że fragmenty były sztucznej zabarwione. Badanie sądowo-ekspertne z 2016 roku z użyciem tomografii komputerowej, obrazowania rentgenowskiego, analizy DNA i testów chemicznych wykazało, że fragmenty kości i zębów były upakowane żwirem i wtłoczone otoczakami używając tego samego typu szpachli na obu stanowiskach Piltdown, wskazując na Dawsona jako niemal pewnie jedynego fałszerza, zgodnie z własną relacją muzeum z tego badania.
Drugi przypadek referencyjny pochodzi z dziennikarstwa drukowanego, a nie z archeologii. 22 kwietnia 1983 roku zachodnioniemicki magazyn Stern ogłosił, że otrzymał dzienniki, które przypisywał Adolfowi Hitlerowi, obejmujące lata 1932–1945, według serwisu badawczego hoaxes.org. W ciągu dwóch tygodni chemicy sądowo-ekspertni z zachodnioniemieckiego Bundesarchiv stwierdzili, że papier zawierał poliamid 6, materiał syntetyczny nie produkowany masowo do 1943 roku, że etykiety obejmujące trzynaście domniemanych lat były wszystkie napisane na tej samej maszynie do pisania i że pewne litery były wykonane z plastiku. Analiza zawartości wykazała również wpisy skopiowane, łącznie z błędami, z opublikowanego zbioru przemówień Hitlera historyka Maxa Domarusa, stwierdza hoaxes.org. Fałszerz Konrad Kujau i dziennikarz Gerd Heidemann zostali skazani za oszustwo w sierpniu 1984 roku.
Jak historycy i weryfikatorzy faktów identyfikują oszustwa
Przewodniki badawcze bibliotek i redakcji dziennikarskich zbiegają się na wspólnej metodzie sprawdzania wszelkich roszczeń dotyczących przeszłości przed zaakceptowaniem lub podzieleniem się nimi. Przewodnik Uniwersytetu Rutgersa do oceny źródeł rekomenduje podejście "SIFT": zatrzymaj się przed reagowaniem, zbadaj wiedzę ekspercką i intencje źródła, znajdź lepsze lub dodatkowe pokrycie tego samego twierdzenia oraz śledź twierdzenie, cytat lub obraz z powrotem do jego oryginalnego kontekstu.
Sprawdź, kto wysunął to twierdzenie i jaką wiedzę specjalistyczną lub interes ma w jego uznaniu
Szukaj niezależnego potwierdzenia od innych badaczy lub instytucji, nie tylko jednego źródła powtarzającego twierdzenie
Śledź cytat, dokument lub obraz z powrotem do jego pierwszego pojawienia się, aby sprawdzić, czy został zmieniony lub wyrwany z kontekstu
Sprawdź, czy materiały fizyczne (papier, atrament, oprawa, pigmenty) odpowiadają okresowi, z którego pochodzi przedmiot
Sprawdź, czy ustanowione organizacje weryfikujące fakty, takie jak Snopes, FactCheck.org lub PolitiFact, już zbadały twierdzenie
W obu przypadkach referencyjnych ujawnienie wynikało z tej samej zasady podstawowej: testowania samego materiału fizycznego, a nie zaufania reputacji osoby, która go prezentuje. Datowanie fluorem odsłoniło Piltdown; analiza chemiczna i maszynopisu odsłoniły dzienniki Hitlera. Przewodnik Rutgersa zwraca uwagę, że czytanie boczne — sprawdzenie, co inne niezależne źródła mówią o źródle lub twierdzeniu — jest jednym z najszybszych sposobów, w jaki osoby nie będące specjalistami mogą zastosować tę samą logikę do informacji online dzisiaj.
Śledź twierdzenie, cytat lub media z powrotem do źródła.
— Biblioteki Uniwersytetu Rutgersa, przewodnik do oceny źródeł wiadomości
Porównanie dwóch przypadków
Dwa dokumentowane oszustwa historyczne w porównaniu
Przypadek
Twierdzono
Ujawniono
Metoda ujawnienia
Człowiek z Piltdown
1912–1914, jako brakujące ogniwo ewolucyjne między małpami a ludźmi
Początek lat pięćdziesiątych (datowanie fluorem); potwierdzone w 1955 roku; fałszerz zidentyfikowany w 2016 roku
Datowanie fluorem, później tomografia komputerowa, obrazowanie rentgenowskie, analiza DNA i testy chemiczne
Dzienniki Hitlera
22 kwietnia 1983 roku przez magazyn Stern, jako osobiste dzienniki Hitlera 1932–1945
6 maja 1983 roku, poniżej dwóch tygodni później
Testy sądowo-ekspertne Bundesarchiv na papierze, atramencie i użyciu maszyny do pisania; porównanie z opublikowanym tekstem źródłowym Hitlera
Pytania
Jaka jest różnica między historycznym oszustwem a uczciwym błędem historycznym?
Oszustwo polega na zamiarze oszukania, takim jak fałszowanie lub zmiana materiału fizycznego, aby wyglądał autentycznie, podczas gdy uczciwy błąd to błędna interpretacja autentycznego dowodu dokonana bez zamiaru wprowadzania w błąd.
Jak oszustwo człowieka z Piltdown zostało ostatecznie udowodnione jako fałszywe?
Naukowiec Kenneth Oakley użył datowania fluorem w początkach lat pięćdziesiątych, aby wykazać, że kości mają zaledwie około 50 000 lat; do 1955 roku dalsza analiza potwierdziła, że materiał był sztuczniej zabarwiony, a badanie sądowo-ekspertne z 2016 roku, w którym zastosowano tomografię komputerową, obrazowanie rentgenowskie, analizę DNA i testy chemiczne, wykazało, że okazy były upakowane żwirem i otoczakami oraz wskazywały na Charlesa Dawsona jako niemal pewnie jedynego fałszerza, zgodnie z Muzeum Historii Naturalnej.
Jak dzienniki Hitlera okazały się być fałszywe?
Chemicy sądowo-ekspertni z zachodnioniemieckiego Bundesarchiv stwierdzili, że papier zawierał materiał syntetyczny nie produkowany do 1943 roku i że napisane etykiety obejmujące 13 domniemanych lat pochodziły z tej samej maszyny do pisania, ujawniając fałszowanie w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia Stern w kwietniu 1983 roku, zgodnie z hoaxes.org.
Jakie kroki może podjąć czytelnik, aby sprawdzić twierdzenie historyczne online?
Przewodnik biblioteczny Uniwersytetu Rutgersa rekomenduje zatrzymanie się przed reagowaniem, zbadanie wiedzy specjalistycznej i intencji źródła, znalezienie niezależnego pokrycia tego samego twierdzenia i śledzenie wszelkich cytatów, dokumentów lub obrazów z powrotem do ich oryginalnego kontekstu.
Kto sfałszował dzienniki Hitlera i co się z nimi stało?
Konrad Kujau sfałszował dzienniki, a dziennikarz Gerd Heidemann pomógł ich dostarczenie do magazynu Stern; obaj zostali skazani za oszustwo w sierpniu 1984 roku, zgodnie z hoaxes.org.
Ten tekst przygotowała sztuczna inteligencja, a przed publikacją przeszedł automatyczną kontrolę źródeł. Jeśli widzisz błąd, poproś o sprostowanie. Poproś o sprostowanie lub odpowiedź · Jak to robimy
Zadługo przed kolonizacją europejską kontynent afrykański był domem potężnych państw, które budowały piramidy, zarządzały transaharską gospodarką złota i soli oraz wzniosły miasta z opracowanego kamienia. Ta lista klasyfikuje siedem starożytnych afrykańskich królestw według skali ich politycznego, ekonomicznego lub architektonicznego zasięgu, na podstawie dat i danych ze źródeł historyków, UNESCO i zbiorów muzealnych.
Internet powstał jako sieć badań obronnych Stanów Zjednoczonych o nazwie ARPANET w 1969 roku i stał się World Wide Web dwie dekady później dzięki propozycji z 1989 roku z CERN. Dziś około 6 miliardów ludzi — około trzy czwarte światowej populacji — korzysta z internetu, według Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU) Unii Narodów Zjednoczonych.
Archeolodzy stosują dwa szerokie podejścia: datowanie względne, które porządkuje znaleziska według warstwy lub stylu bez podawania roku, oraz datowanie bezwzględne (naukowe), które wykorzystuje zmiany fizyczne lub chemiczne — takie jak rozpad węgla-14, pierścienie wzrostu drzew lub rozpad potasu-argonu — aby oszacować zakres wieku oparty na kalendarzu. Większość stanowisk jest datowana przez połączenie kilku tych metod, a nie poleganie na jednej samej.
Starożytny Rzym prowadził swoje sprawy poprzez wybranych magnatów, senat byłych urzędników i zgromadzenia ludowe przez około pięć wieków, zanim władza skoncentrowała się w rękach jednego cesarza od 27 roku p.n.e. Jego sztywna hierarchia społeczna, jego kodeks prawny i jego język łaciński nadal kształtowały europejskie i szerzej zachodnie instytucje długo po upadku samego imperium.
